Trải nghiệm nghề…


Chị Cẩm Lệ bên báo Phụ nữ cần tư liệu viết bài nên bảo mình chia sẻ vài kinh nghiệm nghề trên góc độ một người trẻ. Thật thú vị khi có dịp nhớ lại những khoảnh khắc ấy. Sau đây là trích đoạn email trả lời chị. Mình nghĩ cũng sẽ hữu ích phần nào cho những bạn trẻ muốn tìm hiểu về nghề truyền hình.

“….cái khó nhất của làm talkshow vẫn là khách mời, khách mời, và khách mời. Quan điểm của em, khách mời là ngôi sao quyết định 95% chất lượng chương trình. Những câu hỏi của em cũng ngắn, ít văn vẻ để nhuờng đất cho khách. THời gian đầu mới làm ct thì việc kiếm khách mời rất khó khăn. MÌnh là lính mới, ít quan hệ nên khó tìm được người ưng ý. Phải nhờ người này người kia giới thiệu, rồi cứ làm xong 1 ct thì khách đó lại giới thiệu khách khác.

Khách của ct Tôi và Việt Nam chỉ là khách nước ngoài nên thông tin về họ trên báo chí hầu như rất ít. chỉ có cách duy nhất là gặp trứơc một buổi để trao đổi và tìm chất liệu phỏng vấn. Một thử thách lớn nhất mà em luôn gặp phải là làm thế nào để khai thác thật nhiều chất liệu từ khách. Cái này phải học hỏi ở chị rất nhiều:) Thông tin đã ít, ngôn ngữ lại khác nhau nên nhiệm vụ khai thác lại càng khó khăn. Em may mắn trước đây đi du học và làm quen nhiều với môi trường bản xứ nên bắt nhịp nhanh và dễ dàng hơn trong giao tiếp và trao đổi với SẾp tây. Nhưng khó khăn vẫn là khó khăn.
Nếu chị hỏi khó khăn của em trong lúc tác nghiệp thì khó khăn chung là làm thế nào để khai thác thật nhiều thông tin nhân vật trong một khỏang thời gian và điều kiện giới hạn. Có người rảnh thì em còn đến nhà chơi, gặp gia đình, quay clip sinh họat, có người bận thì chỉ gặp được ở văn phòng thì không đủ để hiểu hết về con người họ. Những hạn chế này một phần từ quy trình sản xuất. FBNC thiếu nhân lực nên làm chương trình này chỉ có em là biên tập chính và một bạn trợ lý sản xuất. Nếu có một ekip chuyên nghiệp nhiều người hơn thì sẽ có nhiều cơ hội để khai thác khách mời từ nhiều góc độ. Một mình em không thể lo hết.
Nhưng nếu chị muốn một ví dụ cụ thể thì chắc tiêu biểu nhất vẫn là lần phỏng vấn Joe Jackson, cha đẻ của Michael Jackson. Chị cũng biết ông là một big celebrity, nhờ anh hưởng của MJ nên việc mời ổng lên phỏng vấn trên một kênh cáp nhỏ như FBNC là khôgn tưởng. Cái này cũng may mắn nhưng cũng nhiều thủ thách.
Lần đó em được mời làm MC tiếng anh cho chưong trình động thổ Happy Land, khu phức hợp giải trí tầm cỡ châu á với công viên chủ đề, khu vui chơi, khách sạn…tại Long An. Joe là một nhà đầu tư vào một trong những công trình của dự án này. Ông tham gia lễ động thổ và em đựơc nhờ phiên dịch khi ông tiếp xúc với báo chí. Đây là cơ hội có một không hai. Nhưng em cũng không thể mời trực tiếp mà phải nhờ Chị Thảo là chủ tịch happy land nói một tiếng.
Nhưng cũng chưa ép phê, em phải kiên trì gọi điện liên tục. May mắn là chị THảo tổ chức một tiệc nhỏ tại nhà chiêu đãi khách quý. Em lại xin phép đựoc có mặt chỉ để tiếp cận ổng. Nhưng với mức độ VIP của Joe, em cũng không thể ngồi chung bàn để nói chuyện và tìm hiểu thêm về nhân vật. Chỉ biết ngồi từ xa và quan sát. Cuối buổi em lại tiếp cận thì anh Hải, trợ lý và phiên dịch của Joe bảo em về gửi emai trứơc câu hỏi và lịch phỏng vấn.
Vì chưa được tiếp cận nhiều nên em cũng đành sạon bảng câu hỏi dựa vào những thông tin có ựoơc trên báo chí. Cái khó là phải hạn chế đề cập đến MJ vì MJ qua đời là một nỗi đau của Joe. Ông không muốn nhắc lại nhiều. Ông này lại có những tin đồn liên quan đến việc bạo hành MJ hồi nhỏ. Rất nhạy cảm. Hỏi không khéo ông sẽ nổi giận.
Em gửi email câu hỏi mà không biết đựơc là có chắc mình sẽ pv được không. Em phải gác lại công việc của mấy ngày sau đó chỉ để nhờ anh Hải confirm. Và cuối cùng may mắn đã mỉm cười. Ông Joe đến FBNC một ngày nọ cùng với anh Hải và người đồng sự. Nhưng khi vào đến phim trừong lại có trục trặc. Format ct em chỉ có 1 khách mời, 1 MC. Ông JOe nằng nặc phải có thêm anh Sam, đồng sự, thì ông mới chịu pv.
Năn nỉ mãi không đựơc vì lý do kỹ thuật, bắt hình ánh sáng…không thể ngồi thêm một người nữa. THế là cuối cùng, em phải xin đội sản xuất thay đổi, xài tạm format của một chương trình khác để làm, một điều chưa từng xảy ra. Xài backgroudn,formnat của ct khách để làm ct Toi và Việt Nam.
Thế là cũng xong. Điều em muốn nói ở đây, là thật sự để có được khách mời mình muốn, phải chấp nhận rủi ro, hy sinh những việc cá nhân và cố gắng linh họat bằng mọi giá. Em đã phải bỏ việc riên để tham dự tiệc chiêu đãi ở nhà chị Thảo chỉ để được ngồi quan sát từ xa Joe. Rồi khi pv, có mặt ngừơi đồng sự Sam thì gần như cấu trúc câu hỏi thay đổi hòan tòan vì phải trò chuyện với 2 người. Nhưng cũng đành phải linh họat. Thật sự không phải dễ để pv cha của Vua nhạc pop thế giới nên tất cả việc khác phải gác lại hết.
Về chương trình thời sự, thật sư khi dẫn ở FBNC về tin tức tài chính thì chuyển qua thời sư với mảng tin đa dạng về chính trị, văn hóa, xã hội… thì cũng không có gì khác lắm. Chỉ phải lưu ý các chức danh lãnh đạo và câu chữ cho đúng, đặc biệt là các tin chính trị vì nếu sai có thể bị đuổi việc như chơi.
đặc thù của bản tin thời sự là nghiêm túc, chính luận nên người dẫn không diễn nhiều như trên sân khấu và các ctrình giải trí. Chính vì vậy rất dễ bị nhàm chán. Cộng thêm việc cách thức sản xuất chtrình còn gò bó, chưa đột phá ở các khâu background, góc máy camera, ánh sáng… nên MC không có đất thể hiện. Như em đã nói lần trước, đây là yếu tố khách quan mà MC không thể làm gì được. Sắp tới tụi em sẽ cố gắng thuyết phục sếp thay đổi. Vừa rồi tụi em có thử làm một chưong trình với format sinh động, phát lúc 12gio trua chủ nhật hàng tuần, trực tiếp đối thọai khách mời với phong cách thể hiện khác. Nếu rảnh chị xem thử.
chính vì bị gò bó, nên MC chỉ cố gắng đến một chừng mực nào đó. Em luôn cố cử động vai, đầu, ánh mắt để khán giả đỡ chán. đặc biệt nhấn mạnh các từ quan trọng. và hơn nữa luôn cố gắng đọc prompter (màn hình nhắc chữ) sao cho tự nhiên như các Anchor CNN. Đọc prompter mà như nói chuyện với mình.
Ở các kênh nứoc ngòai, tất cả đều có prompter, họ chuyên nghiệp đến mức mình tưởng như họ đang nói chuyện rất tự nhiên.
Và một khi mình đã là hình ảnh thời sự thì bắt buộc phải luôn chỉn chu, nghiêm túc.May mắn đó cũng là tính cách của em nên cũng rất hợp. Ở nhà có thể thọai mái nhưng khi ra đừong em luôn nghiêm túc chỉn chu hết mức có thể. Nhiều người nói em hợp với thời sự. Thật sự một phần do tố chất bẩm sinh. Nhiều khi cố cũng không được.
Dẫn chương trình là vậy, bên cạnh nỗ lực, tài năng, cần có tố chất bẩm sinh. Mỗi MC sẽ có một sở trừong riêng ở một mảng. Nhiều bạn trẻ thích làm MC nhưng lại quên mất điều này. Cứ thích làm mảng này mảng kia mà không xác định mình phù hợp cái nào. Chất của e phù hợp với chính luận nên em dẫn Thay Lời muốn nói, duyên dáng asean rất chi là cứng hehe. Thật sự em ãẫn có thể làm tốt, đạt yêu cầu, những để ra được chất vì chưa thể. Đó là những trải nghiện thú vị mà mc cần phải có, nhưng thế mạnh của em vẫn là ct chính luận.
Nếu cần thiết dẫn những ct văn hóa, em cũng sẽ cố gắng hết sức để mềm mại hơn, nhẹ nhàng hơn. Như đã nói, e vẫn có thể làm tốt, nhưng không thể ra chất như anh Anh Quân, hay chị Quỳnh Hương được. Giốg như nếu kêu chị Quỳnh Hương dẫn bản tin thời sự thì sẽ mất chất của chị ấy liền 🙂
Em học ở nước ngòai một thời gian dài và bị ảnh hưởng bởi truyền hình phương Tây nên đó cũng là một thử thách lớn của em khi làm việc tại Việt Nam. Mình muốn thế này, thế kia nhưng hòan cảnh không cho phép. Tất nhiên đặc thù chính trị thì không cho phép nội dung, nhưng hình thức thì hoàn tòan có thể. Và tụi em đang chứng minh cho các sếp thấy là hòan tòan có thể. Em sẽ post lại chưong trình lúc 12g trưa 13/11 cho chị xem. Số đầu tiên tụi em làm format mới.
Tụi em đã phải đầu tư công sức rất nhiều cho 20 phút lên sóng trực tiếp. Hai đêm liền thức đến 3 giờ sáng để giám sát lắp đặt background, giang nắng cả ngay để quay clip outdoor, sửa đi sửa lại…. thật sự chỉ có ekip trẻ như tụi em mới có thể làm . và tụi em đang rất hy vọng có thể tạo làn gió mới cho HTV. Ct đầu tiên 13/11 được các sếp khen và đó là sự động viên lớn lao.
Cũng giống bao nơi làm việc khác, chỉ có chất trẻ mới có thể hy vọng tạo ra sự thay đổi trong cái hệ thống mà dường như người ta đã quá chán nản vì không thể thay đổi được. MỘt hệ thống cồng kềnh dây mơ rễ má tùm lum. Tụi em phải cố thay đổi trước khi tụi em bứoc vào giai đọan giống họ, ngại thay đổi, ngại đụng chạm hehe.
Dạo này cv bên Tin tức quá nhiều và thất thường nên em ít làm talkshow bên FBNC, chủ yếu đang phát lại ct cũ. nhưgn biết đâu sắp tới em mang một show như thế lên sóng HTV 😉
Quay trở lại khâu chuẩn bị Talkshow, em vẫn bằng mọi giá tìm hiểu thật nhiều thông tin về khách mời càng nhiều càng tốt. Gặp trức tiếp, gặp nhân viên, thông tin sách báo….để hiểu được họ. May mắn người nào thiều thông tin thú vị thì dễ làm, những gặp khó là không thể làm mới. Còn ngừoi nào ít thông tin thì khó tiếp cận, khó nắm bắt nhưng nếu khai thác được thì sẽ mới mẻ với người xem.
Tưu trung lại, cái khó nhất vẫn là khai thác những cái mới, cái hay của nhân vật. Điều này cần có thời gian và ekip làm việc chuyên nghiệp, hiệu quả hơn chị à.
Ngày nay có tình trạng người ta tập trung phát triển cá nhân nhiều hơn là phát triển hệ thống, cơ chế. Ví dụ, ai cũng muốn Việt nam có nhiều doanh nhân giỏi, nhưng lại không lo phát triển một môi trường kinh doanh lành mạnh, pháp lý chặt chẽ để những doanh nhân có thể phát huy. Nhà nước muốn có thầy thuốc giỏi, thầy giáo giỏi thì phải tạo ra được môi trường y tế, giáo dục phù hợp,. hiệu quả.
Đúng là nhiều người hay đỗ lỗi tại cơ chế. Nhưng chưa ai thât sự quan tâm nghiêm túc để thay đổi cơ chế là cần phải làm gì. Chỉ mới nghe đến chữ cơ chế thì đã nản rồi. Cơ chế là do con người cả thôi. Nhưng buồn một nỗi, con người có thay đổi mà cơ chế lại chưa chắc thay đổi…
Các sếp cứ trách các phóng viên, BTV sao không năng động, không giỏi bằng Đài này đài kia, nhưng các bác lại không tạo ra cơ chế, môi trường hỗ trợ thì cá nhân sẽ khó mà phát triển đựợc.
Ôi lạc đề rồi. Cần gì thêm chị email em nhé.
Cảm ơn chị…”

3 thoughts on “Trải nghiệm nghề…

  1. Cháu có biết đến prompter nhưng quả thật khi coi thời sự của các đài nước ngoài cháu hoàn toàn quên mất họ đang nhìn màn hình để nói. 🙂
    Những gì chú chia sẻ thật sự rất thú vị. Chân thành cảm ơn chú đã dành thời gian đăng bài chia sẻ trên blog.
    Năm mới sắp đến rồi, cháu chúc chú thật dồi dào sức khỏe. Cháu nghĩ sức khỏe vẫn là vốn quý nhất của con người phải không ạ? 🙂 Khỏe để chất trẻ trong mình giữ được lâu hơn, hoàn thành được nhiều mơ ước hơn nữa. 😀

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s