Nỗi ám ảnh mang tên MC


Một bài báo hữu ích dành cho những ai muốn theo đuổi công việc MC.
11/01/2012 14:00
PN – Những sai sót khó chấp nhận của MC trong lễ khai mạc, bế mạc Liên hoan phim Việt Nam XVII hay màn biểu diễn nhạt nhòa của Quyền Linh – Chi Bảo trong Vietnam’s Got Talent đang phát sóng trên VTV gần đây đã trở thành những giọt nước tràn ly về sự thất vọng của công chúng đối với vai trò của người dẫn chương trình.
Từ nhiều năm nay, các vấn nạn của nghề MC đã được nêu ra nhiều nhưng dường như vẫn chẳng được cải thiện. Với chuyên đề này, Báo Phụ Nữ rất mong nhận được ý kiến của bạn đọc và cả người trong nghề để có cái nhìn đa chiều hơn về công việc đang được đánh giá là có sức hấp dẫn mạnh mẽ này.“XIN LỖI, CHỊU KHÔNG NỔI!”

MC không phải là chiếc máy nói. Ai cũng biết như thế, nhưng nhìn lại nhiều chương trình, không ít MC chỉ đóng vai máy nói hơn là người dẫn dắt. Ở các chương trình nhỏ lẻ tại sân khấu tụ điểm, các buổi tiệc tùng, những MC hạng trung cứ đúng giờ bước lên, đều đều nói những câu theo kiểu trả bài. Giới thiệu một ca sĩ, họ luôn có câu cửa miệng “Và sau đây là một bài hát rất dễ thương của… qua tiếng hát của…” hoặc “Xin quý vị cho một tràng pháo tay để chào đón ca sĩ…”. Giới thiệu cô dâu chú rể trong một đám cưới chắc chắn sẽ có “trải qua bao khó khăn, đôi uyên ương giờ đã đến được với nhau”. Nhằm tiết kiệm chi phí, nhiều nơi cử nhân viên công ty hoặc thuê người mẫu, diễn viên (DV) hạng ba, tư đứng chủ yếu làm dáng và “đọc” những điều đã viết sẵn trong kịch bản.

Tại buổi họp báo giới thiệu giải thưởng âm nhạc trực tuyến Zing Music Awards 2011, cô DV Diễm My sau khi giới thiệu chủ tọa, mời họ phát biểu đã yêu cầu các nhà báo điền và nộp lại danh sách đề cử ca sĩ của năm (chỉ vừa được phát trước đó) khiến một phóng viên phải “xin lỗi cô”, không thể nộp lại, bởi anh còn thắc mắc về cách thức, tiêu chí đề cử. Sau khi ban tổ chức (BTC) vừa dứt phần trả lời một phóng viên khác, cô lại hỏi: “Anh đã thỏa mãn với nội dung trả lời chưa ạ?”. Câu hỏi đã đẩy chàng phóng viên đến micro, tiếp tục chất vấn BTC vì “sợ mọi người bảo tôi dễ thỏa mãn quá!”. Hay trong buổi ra mắt đoàn phim Những đứa con của biệt động Sài Gòn, cả chủ lẫn khách đều ngắc ngứ trước sự hồn nhiên quá đáng của MC. Giới thiệu DV Hai Nhất – gương mặt quen thuộc từng đóng vai Ba Cẩn trong phim Biệt động Sài Gòn, MC cho rằng ông chỉ phù hợp với những vai ác ôn rồi cô hùng hồn dẫn chứng… sự ác của DV Hai Nhất, bất kể nỗi sượng sùng của nhân vật đang được nhắc đến.

 

 

Thanh Bạch – Đoan Trang trong chương trình bước nhảy hoàn vũ đã ít nhiều mất điểm trong mắt công chúng – Ảnh: T.P.

Một MC thường làm người bên dưới căng thẳng là Ngọc Tiên. Điểm dễ nhận biết nhất của cô là vừa nói vừa cười. Mỗi lần nghe cô dẫn chương trình, khán giả chỉ nghe toàn là “Vâng, như quý vị đã thấy…” và tiếng cười át cả giọng nói. MC Phương Thảo (cùng tên với MC Phương Thảo của Đài Truyền hình TP.HCM) từng làm chủ nhà (Công ty Midi) bẽ mặt khi dẫn chương trình buổi họp báo ra mắt đoàn phim Những đóa hoa tình yêu. Buổi họp báo bắt đầu chưa lâu, cô quày quả đi xuống hỏi thẳng thừng: “Có ai còn câu hỏi nào nữa không?”, khiến nhiều người lục tục ra về vì ngỡ buổi họp kết thúc. Khi DV Việt Trinh đến trễ, vừa nói xin lỗi khách vì sự muộn màng của mình thì MC đã… phang ngang: “Xin hỏi quý vị nào còn câu hỏi dành cho Việt Trinh nữa không?”, khiến đạo diễn, NSƯT Lê Cung Bắc phải giật lấy micro chữa cháy: “Còn chứ, giới thiệu gì mà kỳ thế?”.

Live show tiền tỷ của ca sĩ Hồ Ngọc Hà, “hot-girl” Tâm Tít (Thanh Tâm) cứ thế cầm giấy và đọc. Trong Cặp đôi hoàn hảo (CĐHH), Thanh Ngọc bị phê bình vì chỉ biết nói theo kịch bản. Khi cần biểu hiện cảm xúc, từ duy nhất cô biết dùng là “wow”. Đến khi cần “đấu trí” với thí sinh – các bạn đồng nghiệp thì cô tỏ ra kém thế hẳn. Đêm ra mắt kênh truyền hình MTV Việt Nam, cả ba VJ (người dẫn chương trình video âm nhạc) Đăng Khoa, Quỳnh Chi, Anh Vũ đều như mất hồn, lóng ngóng trước bạn đồng nghiệp Thái Lan, người dẫn trên kênh MTV châu Á.

Mới đây, chương trình truyền hình trực tiếp đêm khai mạc và bế mạc Liên hoan phim VN lần thứ XVII tại Phú Yên, Huy Khánh, Giáng My bị chê chậm chạp, nói đều đều, trong khi Hồng Ánh liên tục nhầm lẫn theo kiểu “râu ông nọ cắm cằm bà kia”. Gần đây hơn, số phát sóng 1/1/2012 của Vietnam’s Got Talent, khi MC Quyền Linh tuyên bố phần biểu diễn của thí sinh Vũ Song Vũ, đã biến anh thành Kate Winslet (DV thủ vai Rose trong bộ phim Titanic). Trong lúc Vũ đang hát, anh vẫy khăn voan, cùng Chi Bảo ưỡn ẹo mô tả lại cảnh Leonardo Di Caprio và Kate Winslet đứng trước mũi tàu, cùng “bay”. Khi một cặp thí sinh nhí đang biểu diễn điệu nhảy của Michael Jackson thì anh cũng nẩy mông một cách phản cảm trên sóng truyền hình quốc gia.

 

 

MC Ngọc Tiên thường làm khán giả “căng thẳng” vì cách dẫn mà tiếng cười át cả giọng nói – Ảnh: L.C.

ÁM ẢNH HOẠT NGÔN

MC kỳ cựu Lại Văn Sâm trong Liên hoan phim quốc tế VN năm 2010 đã bị dư luận phản ứng gay gắt khi tự ý dẫn dịch phần trò chuyện của DV Ngô Ngạn Tổ kiểu “ông nói gà, bà nói vịt”. Mãi đến sau này, ông mới thú nhận là khi ấy ông đã tự… bịa chữ “nhét vào miệng” Ngô Ngạn Tổ. Vốn thông thạo ngoại ngữ nhưng người bạn đồng hành bên cạnh Lại Văn Sâm là Ngô Mỹ Uyên thì cứng đờ người, không có phản ứng nào chứng tỏ tính chuyên nghiệp. Sự chậm chạp của Ngô Mỹ Uyên cũng đã được khán giả chứng kiến trong cuộc thi Hoa hậu VN năm 2010, không những phát âm không rõ ràng mà còn liên tục nói nhầm tên thí sinh khiến MC Anh Tuấn phải… chào thua.

MC có nghề, được đào tạo bài bản từ Nga là Thanh Bạch cũng nhiều lần làm khán giả bất ngờ. Nổi tiếng là người dí dỏm, vui nhộn, nhưng đôi lúc Thanh Bạch lại thể hiện hơi thái quá. Trong hai mùa lên sóng của Bước nhảy hoàn vũ (BNHV), không ít lần anh bị khán giả phản ứng vì phong cách “teen” đến… nhí nhố. Ở BNHV năm 2011, anh còn bị chê là cứng nhắc, cười nói theo lập trình giống như người máy. Hai người dẫn cùng với anh lần lượt trong hai năm là DV Thanh Vân và ca sĩ Đoan Trang đều bị chê nhiều hơn khen. Thanh Vân trong BNHV 2010 xuất hiện ở trạng thái phấn khích quá đáng nên bộc lộ nhiều hành động mà khán giả nhận xét là… vô duyên. Khi giám khảo cho điểm, cô nói to đến mức làm khán giả giật mình. Ở phần giao lưu tiếng Anh, cô huyên thuyên như cố chứng tỏ khả năng tiếng Anh, không kịp để vũ công nước ngoài hiểu và đặc biệt thường có những lời khen khiến nhiều khán giả nữ “hoảng” như: “Anh đẹp trai quá, anh cười đẹp quá…”. Trong khi đó Đoan Trang lại “tra tấn” khán giả theo kiểu khác. Cô nói nhiều, đặc biệt khi nhận xét nghệ sĩ thường thích khoe sự hiểu biết về các điệu nhảy làm người xem khó chịu. Được chọn dẫn dắt chương trình Vietnam Idol mùa 2010, MC Phan Anh đã nhiều lần thể hiện khả năng hài hước quá đà của mình mà đỉnh điểm là việc gọi thí sinh Lều Phương Anh là “máy bay bà già”. Sang CĐHH, anh cũng không ít lần nói vống, phô bày khả năng diễn hài ít duyên.

VÌ ĐÂU NÊN NỖI?

Khách quan mà nói, nghề MC tại Việt Nam hiện vẫn chưa có trường lớp nào đào tạo bài bản. Vài năm trước chỉ có các lớp dạy Kỹ năng nói trước công chúng do Nhà Văn hóa Thanh Niên, Cung Văn hóa Lao Động tổ chức. Hiện nay, trước nhu cầu ngày càng cao của xã hội, các nơi đã mở hàng loạt lớp đào tạo MC dưới nhiều tên gọi khác nhau. Ngoài hai đơn vị trên, các trung tâm văn hóa quận, huyện cũng mở nhiều khóa đào tạo ngắn hạn cho giới trẻ. Nhà nhà mở lớp, người người theo học, thậm chí những người nổi tiếng trong các lĩnh vực nghệ thuật muốn lấn sân sang dẫn chương trình cũng mời thầy về tận nhà dạy thêm một số kỹ năng đứng trên sân khấu. Những khóa học dài hạn, bài bản theo kiểu trường lớp phải kể đến trường John Robert Powers, GMN với giáo trình được mua bản quyền từ Mỹ, Singapore, cùng đội ngũ giáo viên đứng lớp có uy tín nhưng học phí khá cao. Việc hàng loạt nơi mở lớp đào tạo người dẫn chương trình là tín hiệu đáng mừng, chứng tỏ xã hội đã coi MC là một công việc nghiêm túc, cần phải học hỏi bài bản. Tuy nhiên, hầu hết giáo trình dạy ở các khóa ngắn hạn đều là giáo trình tự phát, do các giáo viên tự biên soạn. Người đứng lớp các khóa học này thường là các giảng viên chuyên ngành tâm lý, xã hội học, văn hóa học, lịch sử… cùng các MC có tên tuổi, chủ yếu là truyền đạt theo kinh nghiệm, nhưng nghiêng về lý thuyết, còn phần thực hành rất ít, nếu có thì chỉ là những buổi giao lưu với các MC đang hành nghề.

Hàng năm, Đài Truyền hình TP.HCM đều tổ chức cuộc thi Én vàng để tìm kiếm các gương mặt MC mới. Thế nhưng, qua vài mùa thành công với Hải Chuyên, Trấn Thành, Hồng Phượng…, các Én vàng, Én bạc thời gian gần đây cũng mất hút. Số còn lại phần lớn không tạo được ấn tượng đối với khán giả, không cho thấy sự vượt trội so với các MC đang hành nghề. Các nhà tổ chức sự kiện, doanh nghiệp vẫn chọn giải pháp mời người nổi tiếng dẫn dắt chương trình, bất chấp những sự cố đã từng xảy ra, đến mức người ta ngỡ rằng ai cũng có thể làm MC được.

 

 

Ngô Mỹ Uyên trong vai trò MC không ít lần chứng tỏ có phản ứng quá chậm chạp trước những sự cố – Ảnh: T.P.

Giải thích lý do chọn các người đẹp, DV làm MC, bà Hoài Thu, giám đốc marketing một nhãn hàng điện máy cho biết: “Celeb (người nổi tiếng) có lợi thế là được công chúng biết đến. Lợi thế của họ sẽ càng lớn hơn nếu sở hữu được một lượng fan nhất định. Chỉ cần họ xuất hiện đã có thể thu hút công chúng nên dù chi phí có cao hơn chúng tôi vẫn sẵn sàng mời”. Có lẽ vì hiểu điều này nên các celeb từ khắp các lĩnh vực đã thi nhau nhảy vào thị trường MC. Dù họ giải thích là muốn thử sức ở lĩnh vực mới hay chỉ làm cho vui thì lý do quan trọng phía sau luôn là khoản thù lao cao hơn nhiều so với việc đi hát, biểu diễn thông thường. Được biết, thù lao cho các MC có tiếng hiện nay dao động trong khoảng 20 – 40 triệu đồng/show (cá biệt có trường hợp lên đến 80 triệu đồng). Những MC hạng trung cũng đã chạm đến mức thù lao 10 – 15 triệu/show. Các MC hạng bét thì mỗi chương trình hai-ba giờ cũng nhận được vài trăm ngàn – mức thu nhập đủ sức hấp dẫn nhiều người bước vào cuộc chơi. Họ đã quên (hay cố tình không nhớ) lời khuyên của các MC kỳ cựu rằng, dẫn chương trình là cả một nghệ thuật – nghệ thuật nói trước công chúng, nghệ thuật dẫn dắt đám đông với những đòi hỏi rất riêng, khắc nghiệt của nghề. Sẽ chẳng ai tha thứ cho sai sót của MC khi biết rằng vài giờ trước khi chương trình chính thức bắt đầu, họ mới liếc đến kịch bản, thậm chí đến ngay trước chương trình và vừa đọc vừa ứng khẩu. Càng khó có thể tha thứ khi MC hôm nay cũng tất bật chạy show đến mức lẫn lộn chương trình này với chương trình khác.

Từng được giao dẫn nhiều chương trình lớn, nhà thơ Đỗ Trung Quân cho rằng: “Nếu là một MC có tâm, với những chương trình không hiểu rõ thì tốt nhất là đừng nhận, trừ khi anh muốn khoe sự kém hiểu biết của mình. Trên sân khấu thực tế, MC phải dựa vào bản lĩnh, hiểu biết, kinh nghiệm để ứng biến. Ở mình thì chắc vì không tin nổi MC nên người ta có cả kịch bản chi tiết cho MC đọc và dĩ nhiên không được đọc ngoài các nội dung đã được duyệt đó. Đến khi có sự cố hay diễn biến chương trình không như kịch bản, MC ấm ớ cũng không có gì lạ”.

Khán giả không đòi hỏi gì hơn mà chỉ cần ý thức của một MC. Trên hết, đó là thái độ nghiêm túc với công việc mình đang làm. Nếu chỉ vin vào sự nổi tiếng, quá tự mãn ở khả năng (thường không nhiều) của mình, các MC sẽ vẫn mãi là nỗi ám ảnh đối với công chúng.

THÀNH NHÂN – THANH PHÚC

 

NỖI LÒNG NGƯỜI TRONG CUỘC

Diễn viên Hồng Ánh – MC trong buổi lễ bế mạc Liên hoan phim VN lần thứ XVII: “Trong tay chúng tôi là một kịch bản thay đổi đến lần thứ năm trong ngày, đến sát phút cuối mà vẫn còn nhiều hàng chừa trống dành điền tên người được mời lên trao giải thưởng, đọc tới đoạn nào có người nhắc điền tên vào đoạn đó. Lúc tập kịch bản, MC được đề nghị nói một đằng nhưng khi đứng trên sân khấu lại nói một nẻo, phải thêm tên người này, thêm giải thưởng mà trước đó không giao cho MC đọc. Ngay cả tên khách mời lên trao giải, thứ tự giải thưởng phải đến phút công bố MC mới biết được. Trong tình thế cấp bách, thậm chí có phần hỗn loạn đó, mắt chúng tôi chỉ tập trung vào tờ giấy và tai thì nghe đạo diễn nhắc nên làm như cái máy. Tôi nhận mình là người dẫn chương trình không thành công. Tuy nhiên, nếu nghệ sĩ trẻ có trách nhiệm, chịu đến tổng duyệt nghiêm chỉnh trước giờ chương trình bắt đầu và nếu như ban tổ chức có sự chuẩn bị chu đáo, chuyên nghiệp hơn, tôi nghĩ sẽ tránh được sự lộn xộn trong đêm trao giải”.

Ca sĩ Thanh Ngọc – MC Cặp đôi hoàn hảo: “Hát thì tôi có thể ỷ lại không tập nhiều vì đó là nghề chính nhưng làm MC, tôi không dám. Trước khi lên sân khấu, tôi phải nắm vững toàn bộ chương trình. Tuy nhiên, đôi lúc cũng có sự cố nho nhỏ như quên mất phần phải nói, những lúc này gặp người dẫn chung hiểu ý đỡ lời thì không sao, nếu không có ai thì cũng phải toát mồ hôi ứng biến. Tôi thường đặt mình trong tâm trạng của khán giả để dẫn chương trình. Vì là tay ngang nên đôi lúc lên các chương trình lớn, tôi cũng “khớp”. Sau mỗi chương trình, tôi luôn tham khảo ý kiến của các MC chuyên nghiệp, bạn bè, khán giả để rút kinh nghiệm cho lần sau. Ở Cặp đôi hoàn hảo, đôi khi tôi cứ bộc lộ cảm xúc quá tự nhiên, thỉnh thoảng mở đầu bằng từ “wow”, được gia đình góp ý, lên mạng xem lại, tôi thấy mình cần điều chỉnh, đừng để cảm xúc chi phối nên những tập sau có kiềm chế hơn”.

MC Phan Anh – dẫn chương trình Vietnam Idol, Cặp đôi hoàn hảo: “Làm công việc này luôn đứng trước một áp lực lớn, lúc nào cũng phải tỉnh táo, cân nhắc lời ăn tiếng nói, cử chỉ trên sân khấu. Có người làm tốt lâu năm nhưng vì một vài lỗi lầm nhỏ đã bị dư luận phán xét rất căng. Tôi nghĩ rằng công luận nên nhìn nhận công tâm, khách quan, đừng vì một vài sơ sót mà phủ nhận sự đóng góp của nhiều người. Làm MC là “làm dâu trăm họ”, không ai dám nói suôn sẻ luôn đồng hành với mình. Khi gặp sự cố, sự bình tĩnh cần được đặt lên hàng đầu, vì chỉ có giữ được bình tĩnh, MC mới biết cách xử lý sao cho tốt nhất trong khả năng có thể. Điều này đòi hỏi bản lĩnh của mỗi MC. Ông bà mình đã dạy, trước khi nói điều gì phải uốn lưỡi bảy lần, nhưng trước một tình huống cấp bách cần sự đối phó tức thì mà phải uốn lưỡi thì không xong. Mỗi người có một cách giải quyết khác nhau, ai cũng muốn mình xử lý thật hoàn hảo, thật đẹp nhưng không phải sự ứng biến nào cũng theo chiều hướng tốt, đôi khi vẫn có sơ suất hay lỡ lời. Khi nói thì mình phải chịu trách nhiệm về lời nói của mình, nói sai, nói quá, dư luận phán xét là điều đương nhiên. Tôi không trách dư luận vì họ nhìn nhận qua sự việc trên sân khấu, mà sau mỗi lần như thế, tôi luôn nhìn lại để có sự đánh giá khách quan, không tự chê bai, trách móc hay dằn vặt bản thân mà phân tích thấu đáo để lần sau làm tốt hơn”.

THANH PHÚC

Theo Báo Phunuonline.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s