Chuyện vay vốn ngân hàng: sao cứ phải ồn ào?


Nếu theo dõi thường xuyên các tin tức về kinh tế, chắc hẳn bạn sẽ nghe hoài một điệp khúc về chuyện doanh nghiệp khó tiếp cận lãi vay ngân hàng, rồi thì ngân hàng thừa tiền mà sao doanh nghiệp không vay được, rồi thì ngân hàng phải có những biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp, lãi huy động giảm sao lãi vay còn cao, lãi suất vay giảm xuống 15% sao vẫn chưa vay được. Rất nhiều người đọc không phải là dân chuyên ngành, đọc báo riết rồi trong đầu vô tình hình thành một suy nghĩ rằng, ngân hàng giống như một tội đồ, còn doanh nghiệp thì là nạn nhân. Doanh nhân than vãn về lãi vay cao, khó thúc đẩy sản xuất, phá sản hàng loạt, sa thải nhân công khiến nhiều người thất nghiệp, trong khi ngân hàng thì đủng đỉnh với lợi nhuận tuy có giảm nhưng cũng chẳng đáng là bao so với doanh nghiệp. Nhiều bài báo giật tít, làm nghiêm trọng hoá vấn đề, viết một chiều khiến người đọc bị bội thực thông tin và đôi khi quên đi những gì thuộc về căn bản và cốt lõi. 

Đối với ngân hàng, lợi nhuận thì lãi cho vay là nguồn thu nhập chính yếu (hơn 90%). Hoạt động của ngân hàng xét về khía cạnh cơ bản nhất là gì? Là thu lợi từ khoảng chênh lệnh giữa Tiền lãi từ cho vay trừ đi Tiền lãi từ huy động (lãi phải trả cho người gửi tiết kiệm). Vậy thì nếu ngân hàng chỉ huy động và không cho vay được thì sẽ chết chắc. Vậy thì không thể nói là ngân hàng không muốn cho vay. Nói chính xác phải là ngân hàng không muốn cho vay với những doanh nghiệp không thể chứng minh khả năng trả nợ, những doanh nghiệp nhiều rủi ro.

 

Bản thân từ ngân hàng, họ luôn muốn đẩy mạnh cho vay vì đó là hoạt động sinh lợi. Nhưng nếu cho vay những đối tượng có khả năng vỡ nợ thì họ sẽ vướng vào nợ xấu. Nhiều doanh nghiệp làm ăn chụp giựt, đầu tư trái ngành, bản báo cáo tài chính kém minh bạch, không có tài sản thế chấp và không có uy tín (để vay tín chấp) thì làm sao vay? Vào thời buổi khó khăn này, ngân hàng lại càng kén người cho vay vì họ sợ rủi ro.

 

Nghe thì có vẻ nghịch lý, kinh tế đã khó khăn mà ngân hàng lại hạn chế cho vay thì làm sao kích cầu.? Nhưng thật ra lại có lý vì chính càng khó khăn, nhiều doanh nghiệp càng làm liều, bằng mọi cách kiếm vốn để đầu tư, kích cầu, mở rộng sản xuất… mà đôi khi thiếu một chiến lược bài bản. Do đó ngân hàng lại càng ngại cho vay. Cho vay kiểu đó thì đúng là chỉ rước nợ xấu.

Rồi chuyển lãi vay 17, 15, 13%? Khi nào thì giảm nữa? Chúng ta phải hiểu con số phần trăm đó có được là do sự thống nhất giữa ngân hàng và doanh nghiệp sau khi xem xét nhiều yếu tố. Mỗi doanh nghiệp một hoàn cảnh làm sao có thể  nói chung chung là, giảm lãi suất xuống dưới 15% đi cho doanh nghiệp dễ thở? Nếu doanh nghiệp rủi ro cao thì chính phủ có bắt kéo xuống 8% ngân hàng cũng không dám cho vay. 

Tất nhiên sẽ có những câu chuyện khác như ngân hàng dành phần vốn ưu tiên cho các doanh nghiệp lớn, làm ăn kém hiệu quả nhưng do có quan hệ mật thiết, do là sân sau, sở hữu chéo… Nhưng tựu trung lại, đã là ngân hàng thì luôn muốn cho vay để sinh lợi. Nên không có chuyện “chẳng doanh nghiệp nào vay được cả”. Sẽ có rất nhiều doanh nghiệp không vay được, nhưng vẫn sẽ có rất nhiều doanh nghiệp khác vay được. Chứ không thì ngân hàng lấy gì mà sống?

Hãy tưởng tượng, nếu tất cả các doanh nghiệp, từ lớn đến nhỏ, đồng loạt tẩy chay, không vay ngân hàng nữa thì ngân hàng chỉ có chết! Tiền cho dân vay có đáng là bao. 

Khổ nổi, báo chí đăng tin thì lại ít nhắc đến những doanh nghiệp tốt, vẫn vay đều đều do làm ăn có uy tín, chất lượng sản phẩm tốt, tăng trưởng ổn định mà lại đề cập nhiều đến các nỗi than vãn của các doanh nghiệp không vay được ngân hàng. Tất nhiên những doanh nghiệp đó không hoàn toàn là yếu kém, nhưng như đã nói lúc nãy, một hợp đồng vay vốn thoả thuận được là do cuộc gặp giữa hai bên với nhau. Không thể có một chuẩn chung được vì mỗi doanh nghiệp có hoàn cảnh khác nhau. Chuyện vay được vốn không chỉ tuỳ thuộc vào lãi suất cao hay thấp, mà tuỳ thuộc vào chính bản thân của doanh nghiệp, vào uy tín, vào sự thuyết phục của phương án sử dụng vốn vay và khả năng đảm bảo trả nợ.

Đơn giản chỉ có vậy!

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s