Thư cho con

Đọc báo cứ trích dẫn thấy thiếu thiếu, thôi dịch lại hết để thông điệp này đến với nhiều người hơn. Gửi những ông bố bà mẹ, và tất cả mọi người trên thế giới này. Hãy cùng nhau tạo một thế giới tốt đẹp hơn cho con cháu. Thư viết cho cô con gái đầu lòng Maxima của Mark Zuckerberg, CEO và sáng lập Facebook.
.
Max yêu quý,
Mẹ con và bố chưa tìm được lời nào để diễn tả niềm hy vọng mà con đem lại cho bố mẹ về tương lai của thế giới này. Cuộc đời mới của con tràn đầy hứa hẹn và bố mẹ hy vọng con sẽ hạnh phúc và khỏe mạnh để có thể khám phá nó một cách trọn vẹn. Con đã cho bố mẹ một lý do để nhìn thấy một thế giới mà bố mẹ muốn con được sống
.
Cũng như nhiều bậc cha mẹ khác, bố mẹ muốn con trưởng thành trong một thế giới tốt đẹp hơn thế giới của bố mẹ hiện nay. Trong khi các tin tức nóng hổi thường tập trung vào lỗi lầm và sai trái, thế giới này đang tốt lên ở nhiều mặt con ạ. Sức khoẻ đang cải thiện. Nghèo đói đang giảm đi. Kiến thức đang gia tăng. Con người đang kết nối với nhau tốt hơn. Sự phát triển công nghệ ở mọi lĩnh vực cho thấy cuộc đời con sẽ tốt hơn rất nhiều bố mẹ hiện nay.
.
Về phần mình, bố mẹ sẽ làm cho những điều đó trở thành sự thật, không chỉ bởi vì bố mẹ yêu con, mà còn bởi bố mẹ cảm thấy mình có trách nhiệm đối với tất cả trẻ em ở thế hệ mai sau. Bố mẹ tin rằng tất cả cuộc đời đều có những giá trị như nhau, bao gồm cả những người ở thế hệ tương lai. Xã hội của chúng ta có trách nhiệm phải đầu tư bây giờ để cải thiện cuộc sống của tất cả những ai sẽ đến với thế giới này, không chỉ cho những người đang sống ở thời điểm hiện tại.
.
Nhưng hiện giờ, không phải lúc nào bố mẹ cũng có thể dồn nguồn lực vào những cơ hội tốt nhất và giải quyết những vấn đề quan trọng nhất mà thế hệ con sẽ đối mặt. Hãy xem vấn đề bệnh tật nhé. Ngày nay, xã hội chi ra số tiền chữa bệnh gấp 50 lần số tiền đầu tư vào nghiên cứu để đảm bảo con không mắc bệnh ngay từ đầu.
.
Thuốc men chỉ mới trở thành một ngành khoa học thật sự dưới 100 năm trở lại đây, và người ta đã có những giải pháp chữa bệnh toàn diện cho một số căn bệnh và tạo ra sự tiến triển tốt trong việc chữa nhiều bệnh khác. Khi công nghệ phát triển, chúng ta sẽ có một cơ hội tốt để phòng ngừa, chữa trị hoặc kiểm soát được tất cả hoặc phần lớn những bệnh còn lại trong 100 năm tới
.
Hiện nay, phần lớn con người chúng ta tử vong vì 5 nguyên nhân: bệnh tim, ung thư, đột quỵ, thoái hoá thần kinh và bệnh truyền nhiễm, và chúng ta có thể làm cho tiến trình chữa trị những căn bệnh này và những bệnh khác diễn ra nhanh hơn.
.
Một khi bố mẹ nhận ra thế hệ của con và con cái của con có thể sẽ không phải hứng chịu bệnh tật, bố mẹ có trách nhiệm hướng sự đầu tư vào tương lai để biến nó thành hiện thực. Mẹ của con và bố muốn đóng góp phần của mình con ạ.
.
Chữa bệnh cần thời gian. Qua giai đoạn ngắn 5, 10 năm, có thể bố mẹ sẽ không tạo ra khác biệt nhiều lắm. Nhưng về lâu dài, hạt giống sẽ nảy mầm và một ngày nào đó, con và con cái của con sẽ thấy những điều mà bố mẹ chỉ có thể tưởng tượng: một thế giới không bệnh tật. Có rất nhiều cơ hội như thế. Nếu xã hội tập trung nguồn lực và năng lượng vào giải quyết những thử thách lớn đó, thế hệ của bố mẹ sẽ để lại cho thế hệ các con một thế giới tốt đẹp hơn nhiều.
.
Những niềm hy vọng của bố mệ vào thế hệ của con tập trung ở hai điều: khai phá tối đa tiềm năng con người và thúc đẩy sự bình đẳng.

Liệu con có thể học và trải nghiệm gấp 100 lần những gì bố mẹ làm hôm nay?

Liệu thế hệ của con có thể chữa được những căn bệnh để con sống lâu hơn và khoẻ hơn?

Liệu bố mẹ có thể kết nối thế giới để con tiếp cận được mọi ý tưởng, con người, và cơ hội?

Liệu bố mẹ có thể khai thác nhiều hơn nguồn năng lượng sạch để thế hệ con có thể phát minh ra nhiều thứ mà bố mẹ không thể, song song đó vẫn bảo vệ môi trường?

Liệu bố mẹ có thể nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp để con có thể tạo ra bất cứ doanh nghiệp gì và giải quyết nhiều vấn đề nhằm mang lại hoà bình và thịnh vượng?
.
Thúc đẩy sự bình đẳng là đảm bảo chắc chắn mọi người đều có thể tiếp cận những cơ hội, dù họ đến từ quốc gia nào, hoàn cảnh gia đình xuất thân ra sao.

Xã hội của chúng ta phải làm điều đó không chỉ vì công lý hay từ thiện, mà là cho sự vĩ đại của tiến trình tiến hoá con người.

Ngày nay, bố mẹ thấy tiềm năng của nhiều người đang bị lãng phí và bị tước đoạt. Cách duy nhất để khai phá toàn diện tiềm năng con người là phải tận dụng hết tất cả tài năng, ý tưởng và sự đóng góp của tất cả mọi người trên thế giới này và phải cho họ cơ hội để thể hiện.

Liệu thế hệ bố me có xoá bỏ được nghèo đói?

Liệu chúng ta có thể cung cấp cho tất cả mọi người dịch vụ chăm sóc y tế cơ bản?

Liệu chúng ta có thể xây dựng được những cộng đồng hay ho và thú vị?

Liệu chúng ta có thể nuôi dưỡng quan hệ hoà bình và thấu hiểu giữa con người từ khắp mọi quốc gia?

Liệu chúng ta có thể trao quyền cho tất cả mọi người: phụ nữ, trẻ em, những người thiểu số, những người nhập cư và những người ít cơ hội được kết nối?

Nếu thế hệ của bố mẹ có sự đầu tư đúng đắn, câu trả lời cho từng câu hỏi trên có thể là được, và hy vọng nó diễn ra trong cuộc đời của con.
.
Sứ mệnh đó– khai phá tiềm năng con người và thúc đẩy sự bình đẳng- sẽ đòi hỏi một phương pháp mới để đạt được mục tiêu.

Bố mẹ phải đầu tư lâu dài cho 25, 50 hay thậm chí 100 năm. Những thử thách lớn nhất đòi hỏi quá trình dài và không thể được giải quyết bằng tư duy ngắn hạn.

Bố me phải gắn kết trực tiếp với những người mà bố mẹ muốn phục vụ. Không thể trao quyền cho người nào đó mà không thiểu nhu cầu và khát khao từ cộng đồng của họ.
.
Bố mẹ phải tạo ra những công nghệ có thể tạo sự thay đổi. Nhiều tổ chức đầu tư tiền bạc vào những thử thách này, nhưng phần lớn sự cải thiện đến từ năng suất đạt được thông qua sự cách tân đổi mới.
.
Bố mẹ phải tham gia vào việc xây dựng chính sách và các phong trào ủng hộ/ chống đối, nhằm tác động lên các nhà chức trách. Nhiều tổ chức không sẵn lòng làm điều này, nhưng sự tiến bộ phải được ủng hộ bởi các phong trào để có thể bền vững.
.
Bố mẹ phải ủng hộ những nhà lãnh đạo độc lập và giỏi nhất trong từng lĩnh vực. Hợp tác với những chuyên gia giỏi thì luôn hiệu quả hơn là cố gắng tự nỗ lực bản thần thực hiện chúng.

Bố mẹ phải chấp nhận rủi ro hôm nay để học những bài học cho ngày mai. Bố mẹ vẫn phải học hỏi nhiều, thử nghiệm nhiều dù không được, nhưng bố mẹ sẽ lắng nghe và học hỏi để tiếp tục cải thiện.
.
Kinh nghiệm của bố mẹ với việc học tập cá nhân hoá, truy cập internet, giáo đục cộng đồng, và cải thiện sức khoẻ đã định hình nên triết lý của bố mẹ.

Thế hệ của bố mẹ trưởng thành từ trường học, nơi học sinh học tất cả mọi thứ giống nhau với tốc độ như nhau dù có khác biệt về sở thích và nhu cầu.
.
Thế hệ của con sẽ đặt ra mục tiêu cho những gì con muốn học và trở thành – như là kỹ sư, nhân viên y tế, nhà văn hay lãnh đạo cộng đồng… Con sẽ có những công nghệ thấu hiểu làm thế nào để học tốt nhất và đâu là những gì con cần tập trung. Con sẽ tiến bộ nhanh hơn trong những môn con thích nhất, và nhận được giúp đỡ bất cứ khi nào cần trong những lĩnh vực thử thách nhất. Con sẽ khám phá những chủ đề không có trong trường lớp hiện nay. Thầy cô gíao của con sẽ có những công cụ và dữ liệu tốt hơn để giúp con đạt được mục tiêu.
.
Hơn thế nữa, sinh viên toàn thế giới sẽ có thể sử dung những công cụ học tập được cá nhân hoá trên internet, ngay cả khi họ không ở gần những ngồi trường tốt. Tất nhiên, cần nhiều hơn là công nghệ để có thể mang đến cho mọi người một khởi đầu công bằng trong cuộc sống, nhưng việc học cá nhân hoá có thể được nhân rộng cấp độ để mang đến cho các em nhỏ một sự giáo dục tốt hơn và cơ hội bình đẳng hơn.
.
Bố mẹ đang bắt đầu tạo ra những công nghệ đó, và kết quả rất hứa hẹn. Không chỉ học sinh làm bài kiểm tra tốt hơn, mà chúng còn đạt được những kỹ năng và sự tự tin để học bất cứ thứ gì chúng muốn. Và hành trình này chỉ mới bắt đầu. Công nghệ và phương pháp giảng dạy sẽ cải thiện nhanh chóng theo từng năm con học ở trường.
.
Mẹ con và bố đã từng dạy học và bố mẹ thấy được cần làm gì để đạt được những mục tiêu đó. Cần phải có sự đồng lòng hợp tác của những lãnh đạo giỏi nhất trong lĩnh vực giáo dục để giúp trường học trên toàn thế giới tiếp nhập phương pháp học cá nhân hoá. Nó đòi hỏi phải gắn kết với những cộng đồng, đó là lý do tại sao bố mẹ đã bắt đầu với cộng đồng khu vịnh San Francisco. Cần xây dựng những công nghệ mới và thử nghiệm ý tưởng mới. Và cần phạm sai lầm và học những bài học trước khi đạt được những mục tiêu.
.
Nhưng một khi bố mẹ hiểu được thế giới mà bố mệ muốn tạo ra cho thế hệ của con, bố mẹ có trách nhiệm phải tập trung sự đầu tư vào tương lai để biến nó thành hiện thực
Rất nhiều cơ hội tuyệt vời nhất cho thế hệ của con sẽ đến từ việc tất cả mọi người được tiếp cận Internet
.
Người ta thường nghĩ về Internet như một phương tiện chỉ để giải trí hoặc liên lạc. Nhưng với phần lớn người trên thế giới này, internet có thể mang lại muộc cuộc sống mới.
Nó mang lại cơ hội học tập nếu họ không ở gần một ngôi trường tốt. Nó mang lại thông tin sức khoẻ, phòng tránh bệnh tật hoặc nuôi dạy con khoẻ mạnh nếu họ không sống gần một bác sĩ. Nó mang lại dịch vụ tài chính nếu họ không sống gần một ngân hàng. Nó tạo ra việc làm và cơ hội nếu họ không sống trong một nền kinh tế phát triển tốt.
.
Internet rất quan trọng đến nỗi cứ mỗi 10 người tiếp cận nó, thì xác suất khoảng một người sẽ thoát khỏi nghèo khó và khoảng 1 một công việc được tạo ra.
Tuy vậy, vẫn còn hơn phân nửa dân số thế giới – hơn 4 tỷ người, không có internet.
Nếu thế hê bố mẹ giúp mọi người kết nối được Internet, thì có thể giúp hàng trăm triệu người thoát khỏi nghèo đói. Bố mẹ có thể giúp hàng trăm triệu trẻ em được học hành và cứu sống hàng triệu người thoát khỏi bệnh tật.
Đây là một nỗ lực lâu dài có thể được cải thiện bằng công nghệ và quan hệ hợp tác. Cần có phát minh công nghệ mới để chi phí internet rẻ hơn và đến được với những vùng sâu vùng xa thiếu kết nối. Cần có quan hệ hợp tác với các chính phủ, các nhà phi lợi nhuận và doanh nghiệp. Cần gắn kết với những cộng đồng để hiểu họ cần gì. Người tốt, tài giỏi sẽ có những góc nhìn khác nhau về con đường tốt nhất phía trước. Và bố mẹ sẽ thử nhiều cách để thành công.
Nhưng cùng nhau, bố mẹ và thế hệ này tin rằng mình sẽ thành công và tạo ra một thế giới công bằng hơn cho các con.
.
Công nghệ không thể giải quyết tất cả những vấn đề. Xây dựng một thế giới tốt đẹp bắt đầu bằng việc xây dựng những cộng đồng mạnh và có sức khoẻ tốt.
Trẻ con có được những cơ hội tốt nhất để học hỏi. Và chúng sẽ học tốt nhất khi chúng khoẻ mạnh.
Sức khoẻ phải được chăm chút từ sớm, với sự yêu tương của gia đình, dinh dưỡng tốt và một môi trường an toàn ổn định
.
Trẻ con mà gặp phải những trải nghiệm chấn thương tâm lý khi còn nhỏ thường lớn lên với cơ thể và trí óc kém khoẻ mạnh. Các nghiên cứu đã chỉ ra: nhưng thay đổi chấn động trong phát triển não bộ sẽ dẫn đến khả năng nhận thức kém.
.
Mẹ của con là một bác sĩ và nhà giáo dục, và bà ấy trực tiếp chứng kiến những điều như thế. Nếu con lớn lên mà phải tự hỏi rằng liệu sẽ có đủ thức ăn hay đủ tiền trả tiền nhà không, hay lo lắng về việc bị bạo hành và tội phạm, thì sẽ rất khó để con phát triển toàn diện tiềm năng của mình
.
Nếu con sợ phải mình phải vào tù, thay vì trường học vì màu da của con, hoặc gia đình của con bị trục xuất bởi vì nhập cư bất hợp pháp, hoặc con là nạn nhân của bạo lực vì tôn giáo, khuynh hướng giới tính hay đặc điểm nhận dạng, thì sẽ rất khó để con khai phá tối đa tiềm năng của mình. Bố mẹ cần có những tổ chức hiểu được rằng: những vấn đề đó đều liên quan vối nhau. Đó là triết lý của loại trường học mới mà mẹ con đang xây dựng.
.
Bằng cách hợp tác với các trường học, trung tâm y tế, nhóm phụ huynh và chính phủ địa phương, và bằng cách đảm bảo tất cả trẻ em phải được ăn uống đầy đủ và chăm sóc tốt khi còn nhỏ, chúng ta có thể bắt đầu giải quyết sự bất công. Chỉ khi đó chúng ta mới có thể mang lại cho mọi người cơ hội bình đẳng. Cần mất nhiều năm để phát triển toàn diện mô hình này. Nhưng nó là một ví dụ nữa cho thấy: việc khai phá tối đa tiềm năng con người và thúc đẩy sự bình đẳng liên kết chặt chẽ với nhau. Nếu chúng ta muốn đạt được 2 thứ đó, phải xây dựng những cộng đồng khoẻ mạnh toàn diện
.
Để thế hệ của con có thể sống trong một thế giới tốt đẹp hơn, có rất nhiều thứ thế hệ bố mẹ có thể làm. Hiện tại me con và bố cam kết dành thời gian của cuộc đời mình để làm những việc nhỏ giúp giải quyết các thử thách đó. Bố sẽ tiếp tục đam nhận vị trí CEO của Facebook trong nhiều năm tới, nhưng những vấn đề này rất quan trọng mà bố không muốn đợi đến khi bố mẹ già hơn mới bắt đầu giải quyết nó. Bắt đầu từ khi còn trẻ, bố mẹ muốn thấy những thành quả lợi ích đạt được trong suốt cuộc đời mình
.
Khi con bắt đầu một thế hệ mới của gia định Chan Zuckerberg, bố mẹ cũng bắt đầu Sáng kiến Chan Zuckerberg để cùng mọi người trên toàn thế giới bắt đầu công cuộc khai phá tiềm năng con người và thức đẩy sự bình đẳng cho tất cả trẻ em của thế hệ kế tiếp. Những lĩnh vực đầu tiên mà bố mẹ tập trug sẽ là việc học tập được cá nhân hoá, chữa bệnh, kết nối con người và xây dựng cộng đồng vững mạnh.
.
Bố mẹ sẽ dành 99% cổ phần sở hữu tại Facebook, hiện tại có giá trị khoảng 45 tỉ đôla, trong suốt cuộc đời mình cho sứ mệnh này. Bố mẹ biết đây chỉ là một đóng góp nhỏ nếu so với tất cả những nguồn lực và tài năng của những người đã tham gia giải quyết những vấn đề của nhân loại. Nhưng bố mẹ muốn làm những gì mình có thể, cùng nhau sát cánh với những người khác
.
Bố mẹ sẽ chia sẻ nhiều thông tin chi tiết hơn trong những tháng tới khi đã ổn định được nhịp sống gia đình và trở lại làm việc sau thời gian bố mẹ nghỉ sinh và chăm sóc con. Bố mẹ hiểu con sẽ có rất nhiều câu hỏi về lý do tại sao và làm thế nào bố mẹ có thể thực hiện những điều đó.
.
Khi trở thành cha mẹ và bắt đầu chương mới của cuộc đời mình, bố mẹ muốn chia sẻ lòng cảm kích với tất cả những ai đã giúp mình có được ngày hôm nay. Bố mẹ có thể làm được bởi vì bố mẹ có một cộng đồng toàn cầu mạnh mẽ hỗ trợ sau lưng. Xây dựng nên Facebook đã tạo ra những nguồn lực để cải thiện thế giới cho những thế hệ tiếp theo. Mỗi thành viên của cộng đồng Facebook đang thực hiện một phần nhỏ của sứ mệnh này
.
Bố mẹ có thể làm điều đó bằng cách đứng trên vai của các chuyên gia – đó là những người thầy, người hướng dẫn, những đối tác, và rất nhiều con người tuyệt vời khác có thể đóng góp ở nhiều lĩnh vực
.
Và bố mẹ chỉ có thể tập trung vào việc phục vụ cộng đồng này và sứ mệnh này bởi vì bố mẹ được bao quanh bởi tình yêu thương của gia đình, sự hỗ trợ của bạn bè và những đồng nghiệp phi thường. Bố mẹ hy vọng con cũng sẽ có những mối quan hệ sâu sắc và đầy cảm hứng như thế trong cuộc đời này con nhé.
.
Max à, bố mẹ yêu con và cảm thấy một trách nhiệm to lớn phải để lại một thế giới tốt đẹp hơn cho con và con cháu của mình. Bố mẹ chúc con một cuộc sống tràn đầy những yêu thương, hy vọng và niềm hạnh phúc như là con đã mang lại cho bố mẹ. Bố mẹ rất nóng lòng muốn thấy con sẽ mang lại điều gì cho thế giới này.
Yêu con
Mẹ và bố.
.
TQK (dịch từ bản gốc tại https://www.facebook.com/notes/mark-zuckerberg/a-letter-to-our-daughter/10153375081581634)
Ảnh: FB Mark Zuckerberg

Leave a Reply