Trả lời phỏng vấn trên báo Pháp Luật TPHCM về học tiếng Anh

Screenshot 2015-09-28 13.47.01
Link bài viết: http://goo.gl/iaJ7tY
(PL)- Không bao giờ là quá muộn nếu bạn xác định được mục đích học tiếng Anh là để du học cùng với một mục tiêu cụ thể.

Ít  ai biết biên tập viên, MC Trần Quốc Khánh – người nói tiếng Anh nhuần nhuyễn trên kênh truyền hình FBNC hiện nay, trước khi sang Mỹ học ĐH lại có trình độ tiếng Anh rất “ẹ” như anh thừa nhận: “Chính vì chỉ học trong trường cộng với sự thiếu đam mê, tiếng Anh của tôi rất ẹ. Môn tiếng Anh lúc nào điểm cũng thấp. Đến nỗi cuối năm 12 thi Tú tài môn Anh văn, lo tôi điểm thấp nên cha mẹ còn mời một anh sinh viên về dạy kèm cho tôi! Kể ra mà thấy mắc cỡ…”.

Nỗ lực 200%… học thuộc lòng

. Phóng viên: Anh làm cách nào và mất bao lâu thì vượt qua được “ải” tiếng Anh để đường hoàng xách gói qua Mỹ học?

+ Trần Quốc Khánh: Khi vào ĐH rồi tôi mới bắt đầu học thêm tiếng Anh ở lần lượt hai trung tâm dạy tiếng Anh. Có lẽ khi đó tôi bắt đầu nhận ra ngoại ngữ cần thiết ra sao cho quá trình sự nghiệp sau này. Thà muộn còn hơn không, tôi gần như bắt đầu lại từ đầu. Khi biết trung tâm tiếng Anh mà tôi đang theo học lúc đó có chương trình trao đổi văn hóa, tạo điều kiện để học sinh sang Mỹ du học, tôi mới thật sự quyết tâm. Ước muốn được sang Mỹ du học là động lực lớn để tôi cải thiện tiếng Anh. Tất nhiên học tiếng Anh là quá trình dài, không thể cấp tốc một sớm một chiều. Nhưng may mắn khi đó điều kiện của chương trình trao đổi văn hóa cũng không quá khó, chỉ cần điểm TOEFL trên 500 (lúc đó còn hình thức thi giấy) và vượt qua một kỳ phỏng vấn. Phỏng vấn thì tôi may mắn gặp ngay người hỏi là một cô giáo đã dạy tôi trong lớp tiếng Anh tại trung tâm. Còn TOEFL thì khi đó chỉ có thi khả năng nghe, đọc và viết. Không có phần speaking (nếu có thì tôi rớt chắc). Và tôi đã phải mua sách về luyện rất nhiều. Tôi gần như học thuộc các bài viết mẫu, nghe đi nghe lại phần listening mẫu trong sách. Vì không có nền tảng căn bản tốt nên tôi học theo kiểu học thuộc lòng, rất cực, phải cố gắng 200%. Tôi được 530 điểm TOEFL, rất may mắn vừa đủ điều kiện tham gia chương trình du học. Tôi chỉ vượt qua được “cửa ải” ở bên Việt Nam thôi, tức là đáp ứng thủ tục để du học.

Biên tập viên, MC Trần Quốc Khánh cho rằng không chỉ trong thời gian du học mà khi đi làm cũng vậy, giao tiếp nghe nói, trình bày, thảo luận, đàm phán, giao tế xã hội vẫn quan trọng hơn nhiều so với kỹ năng viết.

Ưu tiên hàng đầu: Kỹ năng nghe, nói

. Với những bạn trẻ cũng mất căn bản tiếng Anh nhưng lại có cơ hội du học thì theo anh các bạn nên học tiếng Anh như thế nào?

+ Phải chú trọng hơn ở kỹ năng nghe, nói. Rất nhiều bạn điểm TOEFL cao (sang Mỹ cùng khóa với tôi khi đó) nhưng sang đó thì khả năng nghe, nói cũng không hơn tôi bao nhiêu. Học sinh Việt Nam thường kém nhất kỹ năng giao tiếp (nghe, nói) trong khi rất vững văn phạm. Còn nếu mất căn bản vì không có thời gian học tiếng Anh nhiều như tôi nghĩa là dở toàn diện tất cả kỹ năng. Nếu vậy để cải thiện khả năng tiếng Anh nhằm mục đích học tập hoặc làm việc, hãy bắt đầu trước bằng cách tập trung phần nghe, nói. Hãy tìm cơ hội tập luyện nói chuyện nhiều với người bản xứ. Hiện nay khả năng viết và ngữ pháp của tôi so với nghe, nói rất chênh lệch do tôi không có một quá trình dài học ngoại ngữ từ sớm. Nhưng tôi vẫn có thể tự tin làm tốt công việc vì nghe, nói và giao tiếp lưu loát vẫn quan trọng hơn rất nhiều. Tất nhiên viết tốt vẫn luôn là ưu điểm nhưng ý tôi ở đây là nếu đang kém tất cả kỹ năng thì hãy bắt đầu và tập trung vào nghe, nói trước. Song song đó thì hãy rèn luyện thêm phần viết. Để viết tốt thì hãy đọc thật nhiều. Để nói tốt thì hãy nghe thật nhiều và bắt chước cách phát âm của người bản xứ. Nếu nghe, nói tốt sẽ giúp bạn tự tin và hòa nhập tốt trong thời gian đầu ở nước ngoài. Có tự tin, tâm lý thoải mái thì bạn sẽ làm tốt những điều còn lại khi ở nơi xứ người. Theo tôi, kỹ năng viết phục vụ bài vở trong lớp không quá khó để cải thiện. Cái khó hơn chính là kỹ năng giao tiếp, nghe nói, thảo luận, trình bày, tranh luận một cách lưu loát như người bản xứ.

. Thời gian học ở Mỹ anh đã gặp những sự cố gì đáng nhớ với vốn tiếng Anh đối phó của mình trước đó, khi tiếp thu bài giảng và khi giao tiếp?

+ Thời gian đầu mới sang Mỹ là một quá trình thử thách rất lớn. Tôi đã không thể nghe hiểu hết các bài giảng trong lớp. Đã vậy môn Economic (kinh tế), một môn khó về nội dung lại do một ông thầy người Bangladesh giảng dạy. Tôi còn nhớ mãi. Ổng nói tiếng Anh theo giọng Ấn Độ, một giọng được cho là rất khó nghe. Nên với tôi mức độ khó tăng gấp bội. Tôi đã phải sử dụng máy ghi âm, rồi về nhà vừa nghe lại vừa đọc sách nhưng vẫn có chỗ không hiểu. Nhức đầu lắm. Cái cảm giác ngồi nghe giảng mà chữ được chữ không nó rất khó chịu.

. Lúc đó anh đã khắc phục và hoàn thiện tiếng Anh của mình ra sao, cụ thể với tiếng Anh chuyên ngành quản trị kinh doanh và tiếng Anh giao tiếp nói chung?

+ Cách tập luyện của tôi trong thời gian đầu là xem tivi thật nhiều, đặc biệt là kênh tin tức CNN vì các người dẫn chương trình tin tức họ phát âm rất chuẩn. Tôi cứ nghe và bắt chước phát âm theo. Luyện tập một mình ở nhà, tự nói, tự phát âm liên tục (vì khi đó vẫn còn ngại giao tiếp với bạn Mỹ). Rồi xem các chương trình TV show với những bộ phim có phần đàm thoại trong những tình huống gần gũi của cuộc sống hằng ngày. Xem và nghe kỹ các nhân vật nói chuyện với nhau. Ghi nhớ từng câu, từng chữ, cách họ chào hỏi nhau, bắt chuyện với nhau ra sao, trò chuyện thảo luận về chủ đề này, chủ đề kia thế nào. Tôi bật phụ đề tiếng Anh vì có những chỗ sẽ nghe không được. Cứ thế tôi ghi nhớ các mẫu câu giao tiếp và đọc đi đọc lại. Tôi bắt chước họ phát âm. Rồi sau đó có dịp ra ngoài tôi sẽ thực hành ngay những câu đó với bạn bè trong trường, thầy cô hay bất cứ tình huống giao tiếp nào. Theo tôi, đó là cách học hiệu quả nhất. Tôi cũng rất thích xem phim, xem các TV show (bên Mỹ có nhiều show truyền hình rất hay!) nên học theo cách này rất thú vị, không nhàm chán mà lại hiệu quả. Nhiều chương trình rất gần gũi với cuộc sống nên những gì tôi học được đều rất dễ áp dụng. Khoảng hết học kỳ đầu, tức khoảng bốn tháng là tôi đã tự tin và hòa nhập hơn. Và sau hết năm đầu thì mọi thứ đã dễ dàng hơn rất nhiều. Tuy nhiên, hòa nhập là một quá trình liên tục được cải thiện. Ở một đất nước phát triển như Mỹ có quá nhiều cái mới để học hỏi, khám phá. Tôi chưa bao giờ nghĩ mình đã hòa nhập hoàn toàn ngay cả sau khi tốt nghiệp.

Xác định rõ mục đích và mục tiêu

. Để truyền cảm hứng cho bạn trẻ học tốt tiếng Anh nói chung, anh có thể nói gì?

+ Nếu bạn không phải là người đam mê môn tiếng Anh thì bạn sẽ rất khó tiến bộ nếu không có mục đích học cụ thể. Ví dụ như trường hợp của tôi. Tôi không mê tiếng Anh từ nhỏ nhưng tôi phải cải thiện tiếng Anh vì mục đích học để đi du học. Khi có mục đích rồi thì phải có mục tiêu cụ thể. Ví dụ, đặt mục tiêu là TOEFL phải trên 550 hay đến cuối học kỳ phải có bài thuyết trình bằng tiếng Anh đạt điểm cao trước lớp. Hoặc nếu đã đi làm thì mục đích là cải thiện tiếng Anh để nộp đơn vào một công ty nước ngoài. Mục tiêu cụ thể là công ty A hay B nào đó. Hoặc mục tiêu cũng có thể đơn giản chỉ là kết bạn được với một người nước ngoài, hoặc đến cuối khóa học có thể trò chuyện thoải mái với thầy người bản xứ. Rất nhiều người tốn kém tiền bạc vào các trung tâm Anh ngữ nhưng vẫn không tiến bộ. Vì họ chỉ học theo phong trào, học vì “phải đi học thêm tiếng Anh”. Nếu không có mục đích và mục tiêu thì bạn sẽ không có động lực và cũng sẽ có ít cơ hội để thực tập.

. Xin cảm ơn anh.

MỸ DUYÊN thực hiện

HỌC NGHE NÓI TIẾNG ANH: SAO MÃI VẪN KHÔNG TIẾN BỘ?

11200625_10101503777235537_2886767541464564574_n
Chắc các bạn cũng đã từng nghe đại loại là: muốn giỏi nói tiếng Anh thì phải tự tin, không ngại xấu hổ, phải luyện tập thường xuyên, phải tập nghe nói với người bản xứ, phải xem, nghe, đọc nhiều sách báo, phim ảnh, show truyền hình… Đúng hết không có gì sai. Nhưng chưa đủ. Ngoài trừ trường hợp bạn thật sự yêu thích môn tiếng Anh, còn không nếu bạn làm hết mấy thứ đó rồi mà thấy vẫn không cải thiện, vẫn tốn tiền học cho trung tâm, vẫn cứ làng nhàng…thì biết tại sao không? Vì bạn chưa lâm vào tình trạng “buộc phải giỏi”. Khi bạn buộc phải giỏi, buộc phải cải thiện thì tự động bạn sẽ có động lực để tìm tòi, khám phá, chạy vạy hết cách này cách kia để giỏi. Kinh nghiệm quan sát cho thấy, với bản tính trì hoãn và kỷ luật bản thân thấp như ở Việt Nam, thì muốn giỏi, muốn tiến bộ cái gì đó chỉ xảy ra trong trường hợp người ta không còn lựa chọn nào khác, buộc phải như thế, nước đến chân thì buộc phải nhảy!

Bạn không tin hả? Lấy ví dụ trường hợp của tớ nhé. Hồi phổ thông tớ mất căn bản trầm trọng vì ghét tiếng Anh và không bao giờ đi học thêm Anh Văn ở ngoài trong suốt cấp 2 và 3 (Vì ghét mà!). Thế nhưng đến khi vào đại học tớ lại muốn đi du học. Ôi hoàn cảnh thật trái ngang! Chẳng còn cách nào khác, tớ buộc phải học ngày học đêm, học vẹt để thi TOEFL, học chạy chỉ tiêu, học cấp tốc, học như chưa bao giờ được học (mà đúng là như vậy) chỉ để có thể thích nghi được với môi trường giáo dục nước ngoài. Nhưng vì mất căn bản nên lúc mới sang Mỹ là ác mộng. Chuyện dài kể ngắn lại, tớ phải mất rất rất rất nhiều thời gian và công sức để thích nghi và tiến bộ vì không còn cách nào khác. Buộc phải tiến bộ.

Chính vì vậy, nếu bạn chưa giỏi và hoài vẫn không thấy tiến bộ thì có thể là do bạn chưa bị buộc phải như vậy. Mà tớ nói này bạn đừng bất ngờ, nếu thật sự không “buộc phải giỏi tiếng Anh” thì thôi bỏ ý định đi. Bạn học hoài cũng không giỏi được đâu. Bạn học chỉ vì cái ý nghĩ “Mình phải giỏi vì nghe mọi người, nghe bố mẹ, nghe thầy cô, nghe phương tiện truyền thông nói rằng tiếng Anh rất quan trọng, muốn lương cao phải giỏi tiếng Anh, giỏi tiếng Anh để mở mang kiến thức, để đất nước hội nhập, để phát biểu tại diễn đàn kinh tế thế giới, để sang nước ngoài cứu trợ động đất, để dịch cho ngôi sao điện ảnh quốc tế khi đến Việt Nam…”. Tất cả chỉ là những cái lý do chung chung của xã hội về sự cần thiết của tiếng Anh chứ chưa hẳn liên quan trực tiếp đến bản thân bạn.

Bạn chỉ rơi vào tình trạng “buộc phải giỏi” khi có mục đích và mục tiêu rõ ràng.

Ví dụ: mục đích là giỏi để đi du học, để xin được job ở một tập đoàn nước ngoài X, Y, Z nào đó, để thăng tiến lên làm sếp của mấy thằng Tây, hoặc kết bạn ngoại quốc, hoặc đi du lịch, hoặc tham gia một cuộc thi hùng biện, …. Mục tiêu cụ thể là trong năm nay phải nộp đơn, phải đạt TOEFL 600 Điểm, phải sẵn sàng để trả lời phỏng vấn xin việc bằng tiếng Anh, trong một tháng phải tiếp xúc và trò chuyện được với nhiều chuyên gia nước ngoài trong lĩnh vực mình yêu thích, mỗi tháng phải thay một cô bồ ngoại quốc mới, năm nay phải dịch được một quyển sách… ví dụ vậy. Hoặc những mục tiêu cụ thể trong lĩnh vực chuyên môn của bạn, hoặc những lý do riêng của cuộc sống buộc phải sử dụng tiếng Anh….

Nếu thật sự hổng có mục đích và mục tiêu rõ ràng, hổng có cái tình trạng “buộc phải giỏi” thì thôi, tớ thấy bạn đừng có tốn thời gian ngồi than vãn và tốn tiền vô ích vào mấy trung tâm ngoại ngữ nữa. Có nhiều Trung tâm học phí mắc dã man mà tất cả gì họ mang lại cho bạn là cái máy tính và phần mềm để bạn tự học. Ôi thật là mô hình kinh doanh tuyệt vời. Bạn thì chẳng có động lực học còn họ thì cứ thu tiền đều đều. Còn nếu đi học trực tiếp thì bạn cũng chẳng có động lực giao tiếp với bạn bè, với thầy cô, luyện tập thêm các kiểu… vì đơn giản là bạn có thể chưa cần phải giỏi tiếng Anh và chưa buộc phải giỏi tiếng Anh!

Nếu bạn thuộc thiểu số những người có thể xác định được rõ ràng những mục đích và mục tiêu trong cuộc đời từ lúc còn trẻ thì không có gì để nói. Còn nếu bạn thuộc đa số như tớ thì yên tâm, cứ để dòng đời đưa đẩy.
Trong khi chờ đợi, hãy tập trung trở thành bậc thầy trong giao tiếp tiếng Việt, ngôn ngữ mẹ đẻ của mình. Ê đừng cười, mình là người Việt thì chưa hẳn là mình là bậc thầy về giao tiếp tiếng Việt nhé. Trong cuộc sống, trong công việc luôn cần kỹ năng giao tiếp giỏi, kỹ năng trình bày, kể chuyện, thuyết phục người khác bằng tiếng mẹ đẻ. Hãy giỏi cái đó trước đi nếu chưa cảm thấy cần đến tiếng Anh. Mà nói nghe, nếu bạn là người Việt mà giao tiếp tiếng Anh giỏi hơn tiếng Việt thì người ta cũng chẳng nể bạn đâu. Kỳ cục lắm. Nếu bạn còn sống và làm việc ở Việt Nam!
Tớ tin rằng, nếu bạn giỏi giao tiếp, quan hệ xã hội bằng tiếng mẹ đẻ của mình, bạn sẽ vẫn có những cơ hội rất tốt trong cuộc sống, trong công việc. Và có thể những cơ hội đó sẽ dẫn bạn đến việc “buộc phải giỏi tiếng Anh”. Ví dụ: bạn là nhân viên cực kỳ xuất sắc của Hội Chữ Thập Đỏ nhưng dốt tiếng Anh, đùng một cái sếp cử bạn sang thực tập sang London chăm sóc cầu thủ tại giải Ngoại hạng chẳng hạn. Nếu làm tốt khi về cho thăng chức thì bạn buộc phải giỏi thôi!

Vậy nhé, khi đã “buộc phải giỏi” rồi thì tự bạn sẽ tự biết phải làm gì, chẳng cần phải đọc status chém gió của tớ đâu. Khi dồn vào chân tường thì buộc phải leo lên, khi chèn ép quá sẽ có cuộc cách mạng, khi khó quá thì ló cái khôn. Ông bà ta bao đời vậy rồi. Không có gì phải xoắn!

p.s: tớ từ một đứa mất căn bản nghe nói tiếng Anh năm Đại học cho đến bây giờ làm cái việc kiếm cơm là MC/phiên dịch tiếng Anh là cũng phải trải qua nhiều cái “buộc” như thế bạn ạ.