Du học về, công sở vẫn… “chê”

Một bài viết khá lâu trên báo người Lao Động, dọn từ Yahoo 360 sang đây kèm một comment cũng cũ rích. Đợi trải nghiệm “công sở” thêm một thời gian nữa mình sẽ có comment sát thực tế hơn…

“Tôi có đứa con tốt nghiệp thạc sĩ từ trời Tây trở về, cầm giấy giới thiệu của ông Phó Chủ tịch UBND TP và thư của ông Giám đốc Sở Nội vụ kèm theo, đi gõ cửa 4 cơ quan để xin việc và tất cả đều từ chối”.

Ông Dương Văn Kiệt, số nhà N.35 cư xá Phú Lâm A, P.12, Q.6 – TPHCM viết thư cho biết.

Cho người khác ăn trái!

Thư ông Kiệt viết tiếp: “Sự thật quá phũ phàng nên con tôi (và bạn của con tôi) đành nộp đơn xin vào làm cho công ty nước ngoài. Vừa đưa đơn là họ nhận ngay. Hiện nay tôi còn một đứa con nữa vừa ra trường, rút kinh nghiệm vừa qua nên tôi không cho về nước mà ở lại nước ngoài làm việc luôn, chấp nhận trồng cây cho người khác ăn trái”.

Nhưng đây không phải là trường hợp cá biệt. Bạn Tô Thị Kim Liên, vừa tốt nghiệp ĐH ở Melbourne, Úc (Email: kimlien5252@yahoo.com), kể: “Các bạn tôi ở nước ngoài nói rằng Việt Nam chưa có chính sách rõ ràng sử dụng nhân tài, trong khi đó các du học sinh Nhật, Hàn, Mỹ… thì không ai ở lại hết vì về nước là được trọng dụng ngay.

Nhiều du học sinh sau khi về Việt Nam một thời gian tìm việc và cuối cùng phải quay lại Úc để xin di dân tay nghề (luật Úc cho phép với những ngành nghề thiếu nhân lực). Anh này tên là Quốc, cũng học ở Melbourne với tôi, tốt nghiệp thạc sĩ kế toán (accounting), về Việt Nam để kiếm việc làm nhưng cuối cùng phải vào làm kế toán cho một công ty tư nhân và cuối cùng thì cũng trở lại Úc.

Tôi cũng có nghe một người bạn là Vân vừa tốt nghiệp kế toán nói rằng chị của Vân tốt nghiệp MBA chuyên ngành marketing, gia đình kêu về Sài Gòn làm việc nhưng gõ cửa nhiều công sở đều bị từ chối, hiện nay tạm thời làm cho công ty tư nhân để chờ kế hoạch khác”.

TPHCM: Công sở đã đủ người

Điều đáng chú ý là trong thư ông Kiệt phản ánh có chi tiết: Con ông cầm hai lá thư giới thiệu của hai quan chức nhưng vẫn không xin được việc làm. Theo số điện thoại cuối thư, 8750714, chúng tôi gọi cho ông Kiệt để xác định lại chi tiết nói trên. Ông Kiệt trả lời: “Hai lá thư đó gồm một của ông Nguyễn Thiện Nhân (nay là Bộ trưởng Bộ GD-ĐT) và một của ông Châu Minh Tỷ, Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM”.

Ông Kiệt nói: “Nếu nhà báo không ngại thì cứ ghi đúng sự thật. Tôi xin chịu trách nhiệm về việc này”. Ông Kiệt còn cho biết 4 cơ quan Nhà nước mà con ông gõ cửa là Viện Kinh tế TPHCM, Sở Thương mại TPHCM, Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn và Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TPHCM.

Chúng tôi liên lạc với ông Châu Minh Tỷ, Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM. Qua điện thoại, ông Tỷ cho biết hiện nay chủ trương của TP nhận người trí thức có trình độ cao vào các cơ quan Nhà nước rất hạn chế vì nhu cầu của TPHCM về cơ bản đã đủ. Nếu cơ quan nào có nhu cầu thì phải có tờ trình xin phép TP, nêu rõ lý do và yêu cầu, điều kiện tuyển dụng.

Ông Tỷ cũng cho biết hiện nhu cầu cán bộ chỉ còn ở phường, xã. Đối tượng cho khu vực này không đòi hỏi quá cao về chuyên môn. “Thưa ông, làm sao người dân biết được những thông tin này để ứng tuyển” – Ông Tỷ: “Hằng năm, nếu có nhu cầu thì chúng tôi đăng công khai trên Báo Sài Gòn Giải Phóng”.

Năm 2007, TPHCM dự kiến tăng thêm biên chế sự nghiệp 3.572 người, trong đó biên chế hành chính Nhà nước tăng 699. Theo báo cáo của UBND TP, việc tăng biên chế hành chính do yêu cầu thành lập thêm các phòng chuyên môn nghiệp vụ tại một số sở ngành, như: Phòng Cải cách hành chính Sở Nội vụ, Phòng Đánh giá và giám sát đầu tư, Phòng Kiểm tra văn bản, dự kiến thành lập Phòng Công chứng thứ bảy, Đội Thanh tra cơ động Thanh tra Sở Xây dựng.

Đua nhau tung tiền đi du học?

Rõ ràng, cánh cửa vào các công sở, dù có học vị cao, là quá hẹp. Tuy nhiên, hiện đang xảy ra một nghịch lý: Nhiều tỉnh, thành đua nhau bỏ tiền đưa người ra nước ngoài du học, trong khi người du học về lại không xin được việc làm.

TPHCM với chương trình đào tạo 300 thạc sĩ, tiến sĩ. Tiếp theo là Hà Nội, Bình Dương, Đà Nẵng… năm nay là Long An với chương trình đào tạo 45 thạc sĩ và 10 tiến sĩ cùng chi phí dự trù 43,6 tỉ đồng. Và có lẽ sẽ còn nhiều tỉnh, thành khác thi nhau xin dự án này.

Ông Kiệt nêu thắc mắc về chủ trương mà các cơ quan Nhà nước đang làm: “Tại sao chúng ta không sử dụng nguồn nhân lực hiện hữu đã du học xong thạc sĩ, tiến sĩ từ nước ngoài trở về mà lại đua nhau tung tiền đi du học?”.

Theo Quang Ân
Người Lao Động

Việt nam đoạt Á quân tại thánh địa của MU

Trong lúc chờ đợi trận chung kết C1 trong mơ giữa MU và Barca thì nghe một thông tin khá vui và bất ngờ. Đó là đội bóng đại diện Việt nam tham gia giải bóng đá 6 người Budweiser tại sân Old Trafford của MU đã giành ngôi Á quân sau loạt đá luân lưu kém may mắn với Argentina!!! Dù chỉ là một giải đấu quy mô nhỏ và thiếu tính truyền thống của bóng đá (6 người), nhưng đây quả là thành quả đặc biệt của những chàng trai da vàng tóc đen.

Hình ảnh Sir Bobby Charlton trao cúp cho anh bạn Việt nam (mà có lẽ ở Vn chả ai biết cầu thủ này) quả là rất hiếm hoi và có lẽ đây là dịp duy nhất mà các cầu thủ ngoại có dịp “nếm mùi” Việt Nam. Nghe anh bạn nước ngoài trong đội Nauy phát biểu trên TV mà thấy vui cực “Đội Việt nam có một cầu thủ nhìn mặt như 60 tuổi nhưng chạy rất khỏe, hoạt động không ngừng!”. Coi lại mới thấy anh bạn mình đúng là nhìn già thiệt (chắc tại dãi nắng dầm mưa đá banh ở sân Tao Đàn lúc 1 giờ trưa), nhưng hình ảnh ổng chơi bóng với cách phát biểu thì đầy tự tin. Nghĩ lại mới thấy tuyển Việt nam 11 người chẳng biết bao giờ vào được đấu trường quốc tế. Thành tích này rất đáng được khích lệ, nhất là trong cái thời buổi mà bóng đá sân cỏ nhân tạo, sân trong nhà đang thịnh hành tại TPHCM (tuần nào mình cũng đá!).

Nhớ hồi trước mỗi lần đá xong hay tán dóc về cái giải này, chả ai nghĩ Việt nam lại có thể giành giải cao như vậy. Đúng là dân gian nói cũng đúng, đôi khi chúng ta thiếu đi một niềm tin. Chưa ra sân mà cứ toàn nghĩ mình sẽ thua thì đá chi nữa. Hình như  cái tâm lý này có trong nhiều người Việt chúng ta ở trên mọi lĩnh vực, đâu chỉ bóng đá? Đành rằng không nên xa rời thực tế, nhưng cái gì nhắm khả năng mình làm được, thì hãy cố giữ  vững một niềm tin vậy…Như lời anh bạn già kia phát biểu “Đội Vn đoạt ngôi Á quân khiến ai cũng bất ngờ, trừ chính chúng tôi!”

Địa đạo Củ Chi-Có nên tồn tại khu bắn súng trường?

Đã lâu lắm rồi tôi mới có dịp quay lại khu di tích lịch sử độc đáo này của quân dân Việt Nam. Hồi đó lúc còn học cấp 2 trường Nguyễn Du, hình như chuyến đi dã ngoại đầu tiên chính là về thăm địa đạo Củ Chi với những con đường hầm ngoằn nghèo sâu dưới lòng đất. Thế là các chiến sĩ đã sinh sống và chiến đấu suốt hơn 20 năm trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt như vậy. Thôi thì quá khứ đã qua, đã đến lúc chúng ta nhìn vào hiện tại của khu đất thép thành đồng năm nào.

Vừa bước xuống xe, tôi ngạc nhiên khi không thấy bất kỳ một biển hiệu nào có dòng chữ  địa đạo Củ chi cả. Bãi đậu xe rộng chỉ có mỗi tấm bảng sơ đồ hầm, nhưng tuyệt nhiên không hề có hai chữ  “địa đạo”. Nhìn kỹ mới thấy hóa ra đi vào bên trong mua vé mới một cái băng rôn sơ sài chào mừng ?! Có lẽ người quản lý cho rằng khách du lịch đến đây thì đã rõ mình đi đâu nên không quan tâm lắm đến một tấm biển hiệu chào mừng chỉn chu?

Sao bao nhiêu năm trở lại, hình như  nơi đây không thay đổi là mấy. Điều đáng mừng là người ta vẫn giữ được vẻ hoang sơ nguyên thủy của khu rừng với các hệ thống hầm ngầm và chòi lá. Khách nước ngoài đặc biệt  luôn tỏ ra thích thú khi khám phá những đường hầm tối tăm, chật chội với một cảm giác thật khác lạ. Theo mô tả của anh bạn người Úc, cái cảm giác khi chui xuống hầm là “chật chội mà an toàn”, mặc dù công tác bảo quản thế nào mà nhiều nơi bốc mùi rất khó ngửi.

Qua khỏi khu rừng là đến khu vực gian hàng lưu niệm và quầy nước uống. Điều đáng nói là sát bên cạnh người ta bố trí một khu vực bắn súng trường tự do. Tiếng súng nổ chói tai đã không ít lần làm giật mình tất cả khách tham quan khi họ đang tìm cách nghỉ ngơi thư  giãn, tìm kiếm những món quà cho người thân. Tất cả mọi người đều tỏ vẻ khó chịu khi vừ a bước vào là phải giật mình với những tiếng súng chát chúa như thế.

Tại sao họ không xây khu bắn súng ở một khu vực riêng? Chuyện giật mình đã đành. Tôi tự hỏi những tiếng súng ấy có làm khơi dậy một quá khứ  đau thương? Trong số khách tham quan chắc chắn luôn hiện diện những cựu chiến binh của cả Mỹ và Việt Nam. Tiếng súng ấy có thể là thú vui của người này nhưng lại là nỗi ám ảnh của người khác. Âm thanh của năm phát súng tiểu khiển bây giờ chẳng khác gì tiếng nổ năm xưa đã cướp đi sinh mạng của những người đồng đội, những người thân mà có lẽ, người sót lại vẫn còn mãi ám ảnh sau chiến tranh. Liệu trò bắn súng này có cần thiết? Ý đồ khơi gợi không khí thời chiến của những người quản lý có lẽ đã tác dụng ngược?

Có lẽ cuộc tham quan địa đạo Củ Chi, đặc biệt với những cựu chiến binh Mỹ hoặc con cháu của họ, sẽ trọn vẹn hơn nếu nhà chức trách xây dựng được một nhà trưng bày ở ngay lối ra, một nhà trưng bày với những hình ảnh thời nay, những cái bắt tay trong hòa bình giữa hai đất nước một thời thù địch. Quá khứ  dù gì cũng đã qua, họ đã thấy hồi xưa “mình diệt Mỹ thế nào với bẫy chông tự tạo, những con đường hầm lắt léo thoắt ẩn thoắt hiện” thì mình cũng nên có những hình ảnh hòa bình hợp tác để phần nào xoa dịu cái nỗi đau, cái xót xa cũng những kẻ đã bại trận nơi đây. Hay là tôi đã nghiêm trọng hóa vấn đề?

Doing business in Vietnam

 

 

This article demonstrates many interesting views of Vietnamese people from a foreign businessman’s perspective. Some of them are true!!! It was removed from the online site long time ago but still helpful

 

Learning more about the people and how to choose your distributors

WITTAYA SUPATANAKUL

In the second of a three-part series, Bangkok Bank adviser Wittaya Supatanakul outlines more issues investors in Vietnam need to be aware of before making their investment decisions.In my first article last week I highlighted two important elements investors seeking to invest in Vietnam should take into consideration:

– Patenting your product before it becomes a local brand.

– Understanding the culture and traditions of the Vietnamese, who were under the Chinese rule for more than 1,120 years and still think like the Chinese.

Today we’ll take a look at the value of being patient and understanding the Vietnamese people, and then move on to some of the details of marketing and distributing your products.

The value of patience Despite what you may have heard, investing in Vietnam or anywhere else is never easy. You must be patient and keep calm since many problems tend to crop up along the way, catching you off guard. Given the language barrier, the communication gap or misunderstanding is not uncommon.

People drink coffee at a street-side coffee shop in Hanoi. By taking the time to learn more about the Vietnamese, one can avoid many common mistakes. — BLOOMBERG NEWS

Vietnamese, like Chinese – and Thais for that matter – tend to do whatever it takes to save face. They will always say “yes” whenever they are asked or assigned to do something regardless of whether they could do it or not. Also, they will not ask any question when facing problems, convinced they could solve them on their own and fearing being seen as incompetent.

Unless you understand and are prepared for this, you could end up being disappointed. Close monitoring might help prevent or mitigate most of the damage that may otherwise cost your business.

Vietnamese are very self-assertive. Sometimes, they refuse to ask although they do not understand. Worse still, they may take the liberty of making a decision for you without bothering to ask you first.

For instance, you ask a housekeeper for a cup of hot coffee with milk but get black coffee instead. When you ask her whether she understands what you have ordered, she would say she does, but then explain that she serves you the black coffee because it smells and tastes better. Besides, she reckons that a regular coffee drinker must take only black coffee.

Fortunately, by adjusting our working style and monitoring their performances more closely, we could avoid most of the damage. Make a mental note to give a very clear order that leaves no room for misunderstanding or deviation. More importantly, we have to explain to them the importance of following the order strictly.

Vietnamese are diligent, inquisitive, and fast learners. However, they are reluctant to transfer their knowledge to others, thinking that since they learn most by themselves, it is not their duty to teach others.

With their records of victory in wars with China, France and the United States, Vietnamese are fiercely proud of themselves. Dignity is highly valued, and they will not allow anyone to humiliate them, much less foreigners.

In one incident, a South Korean employer of a footwear plant slapped one of his Vietnamese employees in the face with a newly made shoe while on an inspection tour because the employee paid little attention to the job at hand.

As could be expected, his action led to a strike at the factory. The Korean employer ended up being deported in 24 hours for humiliating a Vietnamese.

A proper way to manage Vietnamese staff is to deal with them individually and in private, and never humiliate them in front of others.

You can also opt to manage them through the ranks, by telling their supervisors, preferably of the same nationality, to reprimand or warn the employees who have been out of line. A staff tends to accept a reprimand much more gracefully coming from a compatriot.

As a rule, Vietnamese are persevering and have a knack for business and calculation. On the other hand, long years under socialist rule have left them lacking in terms of service mind.

This reminds me of my experience in China. When I shopped at a department store there not so long ago, the sales staff were not willing to serve me for lack of any incentive even though I bought a lot of things. Since they receive the same monthly salary no matter how hard they work, why bother?

In Vietnam, things are not much different. Don’t expect to hear “thank you” from staff when you give them tips in places such as massage service centres.

Therefore, if your businesses are service-oriented such as hotels or restaurants, make it your priority to train local staff and ensure they have some sense of hospitality.

But in the wake of market liberalisation, Vietnamese are a natural when it comes to trading business. They are tolerant and calm, and have a good memory.

We bought shampoo from a Vietnamese grocer only a few times. Before long, he could remember the brand of shampoo that we used and didn’t seem to mind that we bargained hard.

Also, do not expect favours from the Vietnamese, particularly when you deal with farm products. If you give a Vietnamese some seeds and teach him how to plant them, don’t bank on yourself being the first that comes to his mind when the time is ripe for the plants. Or if you are a regular customer, do not expect you will get any privileges over others. Remember, whoever offers the best price wins the deal.

Choosing a distributor Moving on to marketing and distributing products in Vietnam, it is important that you do not rush to name a sole distributor. When you distribute products in Vietnam, you will often meet an importer who offer to be a sole distributor. But before picking up that pen, you must understand the geography of the country first.

Vietnam occupies a long and narrow stretch of 1,650 kilometres from North to South. Many roads are narrow and bustling with motorcycles, bicycles, and livestock. Vehicle speeds are strictly limited. Because of these factors, logistic costs are very high.

More importantly, people in the northern and southern regions do not always get along well with each other. For instance, people in the South will not co-operate with strangers from the North and vice versa.

People in the South think they are more modern or civilised than those in the North while people in the North think they are smarter than those in the South because they won the civil war.

As well, consumption habits and tastes are different. People in the South have more purchasing power and spend more on luxury products while those in the North are more frugal.

More importantly, do not expect your trading partners in Vietnam to always be effective or to keep whatever they promise to do, particularly sales targets. Most are not so enthusiastic once they are named your sole distributors.

When this happens, you may not be able to expand the market. Worse still, you have to wait until their contracts expire or pay them a penalty to buy back those rights.

It’s wiser, therefore, to name three distributors for the North, Central and South regions, or at least two for the North and South.

Next week we will examine pricing strategy, procurement, trading and labour issues.

Wittaya Supatanakul was the general manager for Bangkok Bank’s Ho Chi Minh City branch before becoming the adviser on the bank’s Vietnam strategy.

Ngẫu hứng Vê Kép Tê Ô

Tình cờ lục lại thấy cái này. Hồi xưa ở bên Mỹ hay làm thơ con cóc thiệt.  Cái này là nhân dịp Vn vào WTO

Ngẫu hứng Vê kép tê ô

Vê kép tê ô

Vê kép tê ô

Mọi người đổ xô

Tìm cơ hội mới

Vê kép tê ô

vê kép tê ô

Từ anh xích lô

Đến anh chức trách

Từ căn nhà gạch

Đến mái lá tranh

Tiếp bước đồng hành

Cùng nhau vững mạnh

Sức trẻ Việt Nam

Gắng học thật chăm

Đến khi xứng tầm

Sức mình gửi gắm

Bạn ơi ta hãy

Nắm lấy bàn tay

Nối một vòng vây

Vươn mình tìm thấy

Thấy cơ hội lớn

Thấy ước mơ cao

Vỗ ngực tự hào

Việt Nam chẳng tệ

Cảm ơn bác Tuyển

Đa tạ bác Xuân

Cùng đòan tùy tùng

Ai ai cũng giỏi

Mở cửa thế giới

Khai thác tiềm năng

Tiến một bậc thang

Phồn vinh giàu có

Con Hổ Châu Á

Chợi ló mình ra

Chứng minh với đời

Ta là vô địch

Vê kép tê ô

Vê kép tê ô

Tiến về thành đô

Tưng bừng mở chợ

Chợ ta vui quá

Nhà nhà vui lây

Chung sức dựng xây

Việt Nam giàu đẹp.

11/10/2006

-QK-

Cầu thủ ngoại nhập quốc tịch Việt-Mừng hay lo?

Doc bao Thanh nien sang nay dua tin hai cau thu ngoai vua duoc nhap quoc tich Viet va duoc goi vao doi tuyen Vietnam. Toi vua mung ma vua lo. Mung vi tu nay Doi tuyen Vietnam se co hai thanh vien moi voi the luc va ky thuat cua nguoi ngoai quoc, dac biet la the luc, diem yeu thuong thay o cau thu Vietnam nho con thap be. Mung vi viec nhap tich va goi vao doi tuyen quoc gia se khien moi truong canh tranh tro nen khoc liet hon. Cau thu Vietnam tu do se phai phan dau nhieu hon de co mot chan trong doi tuyen, neu co la ca, an choi, danh dong doi.. thi cung bot bot lai boi may anh cau thu da den kia, truoc day co da hay hon minh co nao cung dau the vao tuyen Vietnam!

Nhung cung khong khoi lo lang nhi, neu cu cai trao luu nhap tich nay, lieu sau nay co 10 cau thu ngoai hay nhat V-leauge nhap tich Vietnam thi cha le ca 10 anh deu vao tuyen Vietnam. Khi do thi dau roi nhung anh trai toc den da vang mui toet? Noi cho zui zay thoi chu ong huan luyen vien du muon co nao cung dau the lam the. Mau co sac ao, tinh than dan toc ma. Tha coi may anh da vang toc den da thua con hon coi may anh den thui, dau troc loc da thang Thai Lan ma.

Chuyen nhap tich chac la nen mung nhieu hon lo. Ke tu day doi tuyen Vietnam se manh hon chang? Cac anh cau thu Viet se bot kieu cang hon, cu xu dung muc hon de tro thanh nguoi hung ca trong lan ngoai san co? Chua biet duoc…

Nỗi lòng phương xa

Another old piece to my folks…

 

Sớm đông tiết trời se lạnh

Sương mai đọng hạt trên cành lá thông

Từ già đến trẻ đều mong

Mong cho năm mới trong lòng thấy vui

Khắp nơi đầy ắp tiếng cười

Hân hoan nhắn gửi những lời yêu thương

Một lời gửi tới quê hương

Mong sao mẹ cũng tỏ tường lòng con

Lòng rằng con rất biết ơn

Công ơn mẹ đã sớm hôm dắt dìu

Nhiều lần mẹ mắng thật yêu

“Nấu cơm giặt giũ ngủ nhiều nghe con

Đành rằng con học nhiều môn

Lâu lâu hãy nhớ ráng phôn về nhà”

Nhà mình vắng thiệt vậy cà

Ba đi công tác con thì xa quê

Mấy năm con lại trở về

Nhà ta sum họp tựu tề bên nhau

Nghĩ lại mà cũng thật mau

Ba năm năm tháng ngày nào con đi

Mẹ ơi mẹ chớ lo chi

Con đây khôn lớn chai lì như ai

Một lòng ráng học thành tài

Mong sao xứng mặt làm trai nước nhà

Nghĩ mà cũng thật nhớ ba

Sống nơi phương bắc sớm ra tối vào

Hà thành năm ấy ngày nào

Cha con tương ngộ uống trào ly bia

Ba ơi con rất sẻ chia

Sáng lo công việc, tối khuya một mình

Thế mà vẫn trọn chữ tình

Thơ ba, mẹ đọc, mẹ bình, mẹ vui

Năm nay đông lại tới rồi

Nửa đêm bừng tỉnh bồi hồi ngóng trông

Thơ con viết vẫn chưa xong

Nhưng con thì vẫn nhớ mong mẹ nhiều

Hằng ngày đến sở đều đều

Sổ lương kế tóan quá nhiều nỗi lo

Tham công tiếc việc lắm cơ

Mẹ ơi thấy mệt hãy nhờ em trai

Dĩ nhiên nó sẽ cầm tài

Chở me đi chợ cả ngày không sao

Em con nay lớn thật cao

Hát ca chơi nhạc phong trào học sinh

Lại còn đánh rock mới kinh

Sáng ra nghe dập inh inh cửa nhà

Nhưng mà phải nói thiệt là

Máu ham văn nghệ mới là con ba

Nhạc ồn mẹ chẳng nề hà

Xướng ca đàn hát nhà ta vui vầy

“Con ơi nhớ lấy câu này

Tháng năm mẹ đợi đến ngày gặp con”

Con đây chẳng muốn gì hơn

Ba vui mẹ khỏe phận con an lòng.

 

 

 

 

Một sáng mùa đông Carbondale, IL

12/09/06

 

-QK-

Sinh nhật anh

Suddenly found this long-ago piece… gosh…sounds really funny…what an inspiration…

To the prime minister on his birthday and APEC meetings

Sinh nhật anh

Mùa thu Hà nội thay áo

A péc tưng bừng phát pháo thành công

Xa kia thấp thóang bóng hồng

Có ai thấu hiểu nỗi lòng phu nhân

Sinh nhật mà!.. đức lang quân?

Cớ sao chàng lại bâng khuâng nhíu mày

Chàng rằng việc nước còn dài

Sớm hôm mất ngủ lo bài diễn văn

Sinh nhật có muốn hãy khoan

Đến khi hết họp hân hoan cũng vừa

Hà thành chợt gió chợt mưa

Bỗng nhiên chợt nhớ ngày xưa chúng mình

Em cài vạt áo thật xinh

Xúng xa xúng xính anh nhìn thật lâu

Bỗng nhiên em hỏi một câu

Anh ơi mình sẽ ra sao sau này

Anh rằng anh vẫn từng ngày

Yêu em và cũng gắng xây cơ đồ

Một lòng tiếp bước bác Hồ

Vững tin chế độ dặn dò mai sau

Ai ơi hãy bước thật mau

Dắt tay hòa nhập cùng nhau tiến vào

Vào một thế giới ồn ào

Bỗng nhiên thinh lặng đón chào Việt nam

Đất này như thỏi nam châm

Hút bao dự án xứng tầm quốc gia

Sài gòn vang dội câu ca

Cám ơn Thủ tướng sớm ra tối vào

Đến đâu anh cũng hô hào

Rách lành đùm bọc đồng bào có nhau

Nghĩ ra cũng thật tự hào

Anh là trẻ nhất đứng đầu quốc gia

Dân mình hát một câu ca

Bớt-đây bác Dũng lá la sum vầy

Cùng nhau tựu lại chốn này

Phu nhân diện sắc tràn đầy niềm vui

Vui vì anh vững cơ ngơi

Dựng xây Tổ Quốc… sống đời với em.

11/16/06

-QK-

Thư cho một bạn trẻ – GS Tran Huu Dung

Bạn quý mến,

Rất tiếc là tôi chưa được quen thân với bạn, nhưng tôi đã thấy bạn từ bục giảng của tôi, nghe bạn tâm tình qua những bức thư đầy bức xúc về đất nước, về tương lai, và về nhân loại nữa. Qua đó tôi cảm nhận một nghịch lý: bạn vừa có niềm tin ở một tương lại xán lạn hơn, nhưng niềm tin ấy lại bị xao xuyến do cái hiện tại này. Bởi vậy, nhân dịp xuân về, Tết đến, trước hết tôi cầu mong bạn giữ vững niềm tin ấy, và có ít dòng tâm sự.

Trước tiên, một lời tạ lỗi…

Tôi không có “kinh nghiệm” hay lời dặn dò gì để truyền lại cho bạn, bởi vì tôi nghĩ mỗi thế hệ phải tìm một tương lai cho mình. Hơn nữa, dù nghĩ rằng chúng tôi (thế hệ trước các bạn) đã có nhiều cống hiến nhất định cho đất nước (chúng ta không bao giờ quên hàng triệu người thế hệ tôi, và trước nữa, đã hi sinh để mang lại độc lập, thanh bình và thống nhất cho tổ quốc), chúng tôi cũng đã có rất nhiều lỗi lầm, yếu kém… Các bạn đang tiếp nhận một xã hội và một đất nước còn nhiều mảng tối, thậm chí có người sẽ nói là, về vài mặt, chúng có chiều đi xuống. Cụ thể, không ai có thể thành thực mà nói rằng nước ta có một nền giáo dục đáng hãnh diện. Và sông núi, ruộng đồng! Có ai dám nói rằng tất cả đều đẹp đẽ như xưa? Để lại cho các bạn một nền giáo dục như thế, núi sông như thế, có lẽ là “tội” lớn nhất của những người mà trách nhiệm là chuẩn bị cho tương lai các bạn, là bảo quản giang sơn cho các bạn. Những người ấy là chúng tôi.

Tôi phải nhìn nhận rằng trong những năm gần đây, khi cơn lốc “thị trường” bao phủ lên đất nước ta thì (cùng với sự phồn vinh vật chất mà nó đem lại) một bộ phận không nhỏ chúng tôi, nhất là giới được xem là “trí thức”, đã tha hóa. Chúng tôi đã góp phần không nhỏ vào sự “chụp giật” của cuộc sống ngày nay, một số không ít chúng tôi đã co cụm lại, chỉ lo cho gia đình, con cháu mình mà không nghĩ đến các bạn, thái độ đạo đức giả của một số chúng tôi hẳn đã làm nhiều bạn chán ngán, buồn phiền. Một số chúng tôi đã có quyền, có lợi, nhưng chưa làm đầy đủ bổn phận với các bạn. Bởi vậy, trước hết, tôi có lời xin lỗi bạn, thế hệ trẻ. Tôi không dám thay mặt ai để xin lỗi, chỉ xin lỗi cho cá nhân tôi, song tôi nghĩ nhiều người ở thế hệ tôi cũng cùng một tâm trạng.

Nhưng dù hiện tại có thế nào thì tương lai cũng sẽ đến, và tương lai đó sẽ trong tay các bạn. Chẳng những tôi không biết hình tượng vật chất, cơ cấu xã hội hay thể chế kinh tế của tương lai ấy sẽ thế nào, tôi còn ngờ rằng bạn sẽ phải đương đầu với những vấn đề triết lý cực kỳ cơ bản mà tôi chưa thể hình dung. (Ví dụ như với sự tíến bộ của y sinh học, nhất là công nghệ nháy (cloning), đông lạnh thân xác… , tất sẽ có những câu hỏi: “con người là gì?”, “sự sống là gì?”) Mỗi thế hệ phải đi vào một tương lai hoàn toàn mới mà không thế hệ nào trước đó hình dung được. Dù vậy, có vài vấn đề mà tôi nghĩ sẽ là cái trục mà tương lai sẽ xoay quanh. Tôi xin chia sẻ với các bạn.

Toàn cầu hóa và dân tộc tính

Chúng ta đang vào một kỷ nguyên trong đó thế giới thay đổi với một nhịp độ và tầm mức chưa từng thấy trong lịch sử nhân loại, vùn vụt và sâu rộng. Đó là tiến trình vũ bão của cái gọi là “toàn cầu hóa” (gọi cho gọn, dù tôi không thích cho lắm cụm từ thời thượng này). Tin tức từ khắp nơi trên thế giới đến với mọi người từng phút, từng giờ. Các bạn đi du học, du lịch, gặp gỡ bạn bè, thân nhân, từ các nước về thăm nhà. Toàn cầu hóa đem lại cho bạn vô vàn cơ hội, và bạn nên sẵn sàng (trong tư duy cũng như trong kỹ năng) để tận dụng những cơ hội ấy (một việc cụ thể là trau dồi ngoại ngữ), nhưng nó cũng đặt ra nhiều vấn đề mà tôi mong các bạn cùng suy nghĩ.

Thứ nhất là sự giữ gìn dân tộc tính. Tôi không khẳng định là bạn phải bảo tồn dân tộc tính (cũng xin lưu ý các bạn rằng không phải mọi người đều nhất trí “dân tộc tính” là gì) nhưng tôi muốn chúng ta (bạn lẫn tôi) cùng suy nghĩ có nên “giữ gìn bản sắc dân tộc”, theo nghĩa nào đó, và nếu nên thì nên giữ phần nào, đến mức độ nào. Chọn lựa ấy đòi hỏi những cân nhắc khách quan (không để những sô-vanh phi lý chi phối) song cũng khó thể không chủ quan, bởi vì nó sẽ phản ảnh tình cảm (nào đó) đối với quê hương đất nước, nguồn cội của mình. Vươn ra với thế giới không có nghĩa là chúng ta sẽ xóa nhòa những đặc thù của văn hóa, của ngôn ngữ chúng ta, nhưng với những cơ hội tràn vào từ ngoài là xu thế đồng hóa (tưởng tượng xem: đời sống sẽ dễ dàng biết bao nếu mọi người trên thế giới đều sử dụng… tiếng Anh!). Trong lúc đó, “dân tộc tính” (tạm gọi như vậy) là cái đặc thù. Làm sao để khai thác mọi cơ hội của toàn cầu hóa trong lúc giữ đến một chừng mực nào đó tính đặc thù, cái cá biệt của chúng ta, là một bài toán cho các bạn

Thứ hai, toàn cầu hóa không có nghĩa là bạn không còn là một công dân của một nước. Nói cách khác, dù bạn có trở thành một “công dân quốc tế” thì bạn cũng vẫn là thành viên của một “địa phương” nào đó. Dù bạn có sang Âu, sang Mỹ sống thì bạn cũng phải đối diện với những vấn đề của cộng đồng, địa phương ấy … Đó không nhất thiết là một ràng buộc đạo đức nhưng là một yêu cầu xã hội thiết thân (và thiết yếu!). Chọn lựa sự dung hòa, kết hợp những trách nhiệm ấy, chính là đóng góp cụ thể vào sự xích gần nhau giữa người và người, xuyên qua lằn ranh quốc gia và chủng tộc. Nói như nhà xã hội học Ted Ward, bạn sẽ là thành viên của một nền “văn hóa thứ ba”.

Nếu bạn đã có dịp du học, hoặc đang du học, thì bạn thật là may mắn, và một quyết định mà bạn phải đối đầu là có nên về nước hay không. Bạn sẽ ngạc nhiên khi nghe ý kiến tôi: điều đó không thật sự là quan trọng! Tôi tin rằng bạn đủ sáng suốt để quyết định cho chính bạn, bởi nó tùy vào hoàn cảnh, ngành nghề, của mỗi người, và nhất là – trong kỷ nguyên đi đi về về dễ dãi như nay – nó không còn là một quyết định cho suốt đời bạn, không thể thay đổi sau này. Nhưng tôi nghĩ rằng nhu cầu “làm cái gì đó” cho đồng bào mình, nhất là khi đại đa số những người ruột thịt ấy vẫn còn cực kỳ nghèo khổ, là một ước muốn cơ bản nhất của con người. Cũng không nên xem hồi hương là “cống hiến” một chiều của bạn cho đất nước, bởi vì sống giữa lòng dân tộc bạn còn nhận được những tình cảm yêu thương, những ý nghĩa của sự sống, mà bạn không tìm được nơi nào khác.

Nhìn rộng ra, tôi nghĩ rằng khi mà sự tương phản giữa dân tộc và quốc tế mờ nhạt đi (vì sự di chuyển dễ dàng) thì những vấn đề tài nguyên, môi trường – nói cách khác là sự phát triển bền vững – sẽ trở thành sâu sắc, bức xúc hơn. Toàn cầu hóa, nhìn theo góc cạnh này, không có nghĩa là không còn biên giới quốc gia, cụ thể là không còn những tranh chấp giữa các quốc gia, dân tộc. Chỉ là, trong kỷ nguyên mới này những xung khắc cũ sẽ tái hiện qua những phương diện khác: tranh chấp về tài nguyên (nhất là năng lượng) và môi trường. Chúng ta phải tỉnh táo, không thể ngây thơ. Chúng ta chia sẻ những quan tâm của quốc tế, hợp tác để tìm những giải pháp chung cho nhân loại, nhưng cũng không quên những quyền lợi thực tế mà mỗi quốc gia đều phải bảo vệ cho mình, toàn cầu hóa hay không.

“Hai văn hóa” và những giá trị nhân văn

Trên đây tôi đã nói về sự giằng co giữa cái đặc thù của dân tộc và cái chung của thế giới, một sự giằng co mà tiến trình toàn cầu hóa làm nổi bật, thậm chí căng hơn. Nhưng còn một bộ mặt nữa trong đời sống của chúng ta – và sẽ rõ hơn trong tương lai các bạn – đó là sự quan trọng của công nghệ trong sinh hoạt hàng ngày. Bộ mặt này sẽ gây ra một sự giằng co nữa, giữa một nền văn hóa dựa vào công nghệ, vào kinh tế thị trường, và một nền văn hóa nhân văn, đi sâu hơn vào con người, mà tượng hình là văn chương và nghệ thuật.

Gần nửa thế kỷ trước, tác giả C.P. Snow (người Anh) đã báo động về cái mà ông gọi là sự xung khắc của “hai văn hóa”: văn hóa nhân văn và văn hóa công nghệ. Dù cảnh báo này của C.P. Snow đã bị nhiều người cho là một báo động lầm, chí ít cũng là phóng đại (hai tư duy nhân văn và tư duy công nghệ tuy hơi khác nhau nhưng không tương phản như Snow nghĩ), nó là tiền thân của một bức xúc thời thượng: “liệu thị trường có xói mòn đạo đức?”. Cũng vậy, sự tranh chấp giữa hai “văn hóa” (theo cách nói của C.P. Snow): khoa học và nhân văn sẽ làm nổi bật sự xung khắc giữa văn hóa thương mại và văn hóa “ưu tú” (tạm gọi như thế). Nhiệm vụ của bạn sẽ không đơn thuần là bảo tồn những “giá trị cổ truyền”, nhưng là khuếch trương văn hoá nhân văn – một phần đó sẽ là văn hóa dân tộc, nhưng một phần nào nó sẽ đòi hỏi sự sáng tạo của các bạn, cố nhiên là với cái tố chất của dân tộc mình.

Sự hội nhập vào thế giới mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn, và có vẻ ngày càng trầm trọng. Cuộc sống hối hả, vội vàng, để lại cho chúng ta ngày càng ít thời giờ để suy nghĩ, nhìn lại nội tâm. Đó là thế giới của CNN, của Google, của Wikipedia… Chúng ta có thể tưởng là mình “biết” nhiều, nhưng đó là một thứ kiến thức manh mún, rộng mà không sâu. Thông tin tràn ngập song hầu hết là vô ích. Bạn nên nhín chút thời gian để lắng đọng, ngồi lại một nơi cô tịch để trầm tư.

Với sự tiến bộ của công nghệ thì vai trò của văn chương, nghệ thuật có phần bị lu mờ. Đây là một xu hướng toàn cầu mà nhiều trí thức khắp nơi đã báo động, than phiền. Tôi vẫn biết rằng không phải tất cả các bạn đều “kiếm cơm” trong lãnh vực văn hóa. Các bạn sẽ là nhà kinh doanh, là kỹ sư, là nhà nông… nhưng tôi mong các bạn lưu tâm, và khuyến khích – ít nhất là trong cương vị một người “tiêu dùng” văn hóa – sinh hoạt ấy, bởi vì một xã hội không thể là “phát triển” nếu nó thiếu vắng những sinh hoạt văn hóa sống động, những người thẩm định văn hóa có trình độ, và những người đó là bạn, chính là bạn, dù công việc kiếm cơm hàng ngày của bạn nằm trong lãnh vực nào.

Thay lời kết

Trên đây tôi đã thử đưa một cái nhìn khách quan về những vấn đề mà bạn sẽ đương đầu, và tôi đã hứa sẽ không dám “dạy” bạn điều gì. Thế hệ đi trước bao giờ cũng có nhiều kinh nghiệm nhưng tôi xin để những người khác, sống nhiều hơn và hiểu biết hơn tôi, truyền lại các bạn những kinh nghiệm ấy, và tất nhiên, sẽ có nhiều điều mà chính các bạn, cũng như những thế hệ trước, phải tự trải nghiệm. Tôi chỉ xin chia sẻ với bạn một số linh cảm của tôi về tương lai và gửi gắm vài hoài vọng.

Ở nước ta sự chênh lệch giàu nghèo, những bất công trong xã hội, còn quá nhiều (và có vẻ ngày càng sâu đậm hơn!). Nếu bạn được may mắn là người khá giả ở thành thị thì thỉnh thoảng cũng nên nhìn đến những người mà đời sống vật chất khó khăn hơn mình (tôi không nói là “bất hạnh”, vì chắc chắn là họ không cần thương hại, và cũng chưa chắc là bạn hơn họ về trí thức, về những đức tính khác của con người). Phải nghĩ rằng chỉ vì một tình cờ nào đó của lịch sử mà bạn được như ngày nay. Tôi luôn nghĩ rằng một xã hội tươi đẹp – một xã hội đáng sống – là một xã hội mà mọi người đều có cơ hội tiến thân, một xã hội mà mọi người “tử tế” với nhau… Đối với những bạn đang có đời sống chật vật thì tôi chỉ xin bạn nhẫn nại và cố gắng, và hãy tin rằng không gì là không có thể…

Nhưng, bạn còn trẻ, trước mặt bạn còn là những ngày nồng ấm của yêu đương, hãy dìu nhau đi trong những buổi chiều hồng, hãy dành nhiều thời giờ cho những đứa con còn đang lớn, với người vợ trẻ, ông chồng chưa … già. Tuổi trẻ không chỉ là chặng đường chuẩn bị cho tương lai. Tuổi trẻ còn là một khoảng hiện thực của chính cuộc đời bạn, với những sướng vui mà bạn sẽ chẳng bao giờ tìm lại được. Bạn hãy tận hưởng tuổi trẻ ấy. Và ngay những lúc bạn … thất tình (hay ve vuốt thú đau thương?), bạn nên nhớ một điều: rồi tất cả cũng qua đi. Điều cần nhất là phải luôn luôn giữ gìn sức khỏe, và tránh những gì mà hậu quả sẽ làm bạn hối tiếc sau này.

Tôi mong rằng trong số các bạn đọc thư này hôm nay, rồi đây sẽ có người viết một bức thư như thế này cho một bạn trẻ khác, và nước Việt Nam – không, cả thế giới này – lúc ấy sẽ đẹp đẽ hơn, và bạn sẽ mãn nguyện về những đóng góp của bạn cho cuộc đời này, trong bất cứ lãnh vực nào mà bạn chọn lựa.

Cái nguy hiểm là chúng ta sẽ nãn chí, chua cay, cho là mình không thể làm gì được nữa… Dù hiện tại có vẻ ảm đạm như thế nào (và thực sự thì nó không ảm đạm như bạn tưởng!), khó khăn ra sao, chúng ta phải giữ niềm tin, và tích cực cùng nhau thực hiện niềm tin ấy, vì đó là bổn phận của chúng ta đối với chính mình…

Xin chúc bạn và gia đình một năm Kỷ Sửu đầy thành công và may mắn.

Trần Hữu Dũng
Tết Kỷ Sửu, 2009

Ts Le Dang Doanh- Noi voi cac ban tre

Nói với thế hệ trẻ
12/05/2008 | In ra | Đóng cửa sổ này

TS Lê Đăng Doanh - Thành viên IDS
TS Lê Đăng Doanh – Thành viên IDS

Tốt nghiệp đại học mới chỉ là cơ sở để mở đầu cuộc đời của người cán bộ nghiên cứu. Có bằng tiến sĩ cũng là bắt đầu con đường nghiên cứu khoa học. Hãy ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ: “Học để làm việc, làm người, làm cách mạng. Học để phục vụ nhân dân”. 

Học nữa, học mãi vì kiến thức của loài người tăng lên với cấp số nhân. Kiến thức của nhân loại trong năm năm gần đây bằng tổng số kiến thức của nhân loại trong 5.000 năm trước đó cộng lại. Như về thiên văn học, đến trên 90% hiểu biết về vũ trụ của loài người đã được phát hiện và xác định trong năm năm gần đây. 

Các bạn bắt đầu cuộc đời là cán bộ nghiên cứu khoa học, các bạn phải phấn đấu rất gian khổ về mọi mặt, trước hết là về phương pháp nghiên cứu và tính trung thực trong nghiên cứu khoa học. Marx đã viết trong trang bìa của cuốn Tư bản bằng tiếng Pháp: “Không có con đường bằng phẳng nào cho khoa học. Chỉ có những ai không ngại khó nhọc trong khi trèo trên những con đường dốc của khoa học mới có cơ hội đạt được những đỉnh cao xán lạn của nó”. 

Các bạn hãy có dũng khí của nhà khoa học, tìm kiếm sự thật, tôn trọng sự thật, nói lên sự thật. Nhà bác học thiên tài Albert Einstein đã nói: “Khuất phục trước quyền lực là kẻ thù của chân lý”. Nhà bác học Gallilei dẫu lên giàn thiêu cũng vẫn nói lên chân lý Trái đất quay chứ không nói khác được. 

Các bạn hãy luôn tự đặt ra những câu hỏi, hãy hoài nghi những gì đã được coi là chân lý vĩnh cửu. Chính Albert Einstein không tin vào các khái niệm tưởng như vĩnh hằng về thời gian, tốc độ, khối lượng, năng lượng nên mới có những phát minh vĩ đại về thuyết tương đối. Điều quan trọng nhất là phải vượt lên chính mình để tìm đến sự thật. Phải vượt qua mọi cám dỗ của kẻ cơ hội, của sự dối trá, xu nịnh. Trong lịch sử khoa học, rất nhiều nhà khoa học chân chính đã phải trả giá vì sự trung thực và dũng cảm của mình. 

Người ta có thể dùng tiền bạc để mua bằng cấp (điều rất đáng buồn nhưng lại là sự thật) nhưng không ai có thể mua được kiến thức, càng không thể mua được bản lĩnh khoa học, phương pháp nghiên cứu và uy tín trong khoa học. Người ta cũng có thể dùng tiền để mua được chức tước, địa vị nhưng không thể mua được sự tín nhiệm của đồng nghiệp và xã hội.

Các bạn hãy rèn cho mình phương pháp và bản lĩnh làm việc khoa học: quan sát, tích lũy, phân tích các sự việc, tìm ra cốt lõi logic hay bản chất của sự việc. Không bao giờ chỉ nên dừng lại ở hiện tượng, các bạn phải tìm ra các mối quan hệ của hiện tượng, từ nguyên nhân, các nhân tố tác động, hoàn cảnh đi đến bản chất của hiện tượng. Nhà nghiên cứu khoa học phải tìm đến bản chất của sự việc qui luật vận động của sự việc.

Các bạn phải làm giàu kiến thức từ nhà trường bằng hiểu biết thực tiễn. Thực tiễn sinh động là không khí của người cán bộ nghiên cứu, không có không khí đó các bạn sẽ chết ngạt hay chết dần mòn trong lối học từ chương, sách vở. Hãy học từ thực tế trong nước, thực tế ngoài nước, các con số thống kê, con người, nhân vật, qua nghiên cứu thực địa, tiếp xúc. 

Các bạn phải hệ thống hóa kiến thức, thường xuyên cập nhật các số liệu, dữ kiện về lĩnh vực chuyên môn của mình, và các hiểu biết về con người, về đất nước. Mỗi người phải tự làm kho tư liệu cho chính mình. Các bạn hãy chuẩn bị cho mình sổ sách, phiếu ghi chép, tư liệu trên máy tính. Từng ngày hãy làm giàu kiến thức của mình, sống mà không có tích lũy kiến thức sẽ rất nghèo nàn, chậm tiến bộ vì kiến thức cũ đi rất nhanh. 

Yêu cầu và kinh nghiệm làm tư liệu. Các bạn hãy rèn thói quen đọc và ghi chép hằng ngày. Các bạn hãy học tấm gương của nhà văn Trung Quốc Lỗ Tấn viết nhật ký liên tục 30 năm, không nghỉ một ngày, kể cả khi đau ốm. Nhà bác học Việt Nam Lê Quý Đôn viết Vân Đài Loại Ngữ, đã thu thập từ tất cả các vùng của đất nước bằng một hệ thống thẻ tư liệu, được bó thành túi theo chuyên đề, đã tích lũy được một kho kiến thức khổng lồ và để lại cho chúng ta. Ngày nay, công nghệ thông tin giúp các bạn làm chủ được việc tích lũy kiến thức ấy thuận lợi hơn nhiều nhưng các bạn phải học. Không có ai bổ đầu ra để nhét kiến thức vào đầu các bạn được.

Nắm vững nghị quyết, chỉ thị, chính sách của Đảng và Nhà nước trên lĩnh vực chuyên môn một cách có hệ thống. Hiểu rõ bản chất, nội dung, hoàn cảnh ra đời, mục đích, ý nghĩa của nó, thời hiệu của nó, nội dung mới, cái cốt yếu của nó. Đó là cơ sở để làm việc, để cụ thể hóa chính sách, vận dụng, tiếp tục bổ sung, phát triển chính sách một cách sáng tạo, không phải để lặp lại một cách máy móc hay nói theo như con vẹt.

Mỗi người phải tự xác định cho mình một lĩnh vực chuyên môn sâu về kinh tế và xã hội. Theo kinh nghiệm của cá nhân tôi, trước hết phải nắm thật vững, thật sâu một vài lĩnh vực rồi mới dần dần mở rộng ra các lĩnh vực khác. Cần hết sức tránh “kiến thức nửa mùa” theo kiểu các cụ gọi là “đạo thính, đồ thuyết” (học lỏm, nghe trộm), thiếu chính xác, không có hệ thống. Đừng chạy theo những cám dỗ của những bong bóng xà phòng lộng lẫy, hào nhoáng nhưng không có thực chất, không có căn cứ vững chắc, bong bóng xà phòng sẽ vỡ nhanh chóng khi bị gió mạnh, kiến thức không vững chắc sẽ không đủ để vận dụng và không chịu được thử thách của thực tiễn.

Phải tự khe khắt về tính chính xác, tính trung thực trong cách biểu đạt của mình. Phải tự chịu trách nhiệm cá nhân về những vấn đề nêu ra và ý thức được về ảnh hưởng, tác động của vấn đề đó. Cuộc đời và khoa học sẽ trừng phạt mọi sự dối trá, làm ẩu, không có căn cứ. Hãy học cách tự vắt hết đến 90% nước trong quả chanh sức lực của mình cho một công trình. Hết sức tránh chủ nghĩa cơ hội, ăn theo nói leo một cách vô căn cứ, thậm chí ngược với những gì mình biết. Mỗi người phải tự khẳng định nhân cách khoa học của mình. Các bạn hãy học sự chính xác và cẩn trọng của ngành y, thầy thuốc chẩn bệnh sai, cho thuốc sai và xử lý chậm là chết người. 

Các bạn phải học ngoại ngữ. Trong thế giới ngày nay, ngoại ngữ là cửa sổ để nhìn ra thế giới. Nước ta còn nghèo và kém phát triển, tài liệu khoa học tiếng Việt còn hạn chế, phải làm chủ được ngoại ngữ mới có cửa sổ nhìn ra thế giới. Ít nhất, các bạn phải có tiếng Anh để sử dụng được Internet và đọc sách chuyên môn. Phải có bằng TOEFL mới có thể đi học nước ngoài được, phấn đấu sử dụng thông thạo tiếng Anh, bảo đảm nghe hiểu, viết và biểu đạt các ý tưởng khoa học bằng tiếng Anh. 

Phải phân biệt tiếng Anh chuyên môn với tiếng Anh giao tiếp phổ thông, phải nắm vững thuật ngữ, cách biểu đạt chính xác bằng tiếng Anh như một nhà nghiên cứu, có học vấn. Kinh nghiệm của tôi và của nhiều người là đọc sách bằng tiếng gì ghi ngay bằng ngôn ngữ đó, không dịch ra tiếng Việt vì sau này khi cần tra cứu lại, có thể có những nội dung quá mới, không bị ngờ vực là mình đã dịch nhầm.

Nói gì, lúc nào cũng là điều phải học. Người ta nói “Học nói thì lên ba đã biết nhưng học im lặng thì suốt đời vẫn phải học”. Bác Hồ đã dạy: “Suy nghĩ trước khi nói, thận trọng trước khi viết, bình tĩnh sáng suốt lúc nguy nan, kiên nhẫn ôn hòa lúc tức giận”. Tránh nói lung tung, câu chuyện làm quà, bạ đâu cũng nói, chuyện gì cũng nói, ít hiệu quả, thậm chí có hại. Đây là điều khó, song phải rèn luyện để đạt cho bằng được. Các bạn phải học để làm việc trong tập thể trình bày rõ ràng ý kiến của mình, tranh luận, tôn trọng người khác một cách xây dựng.

Lắng nghe ý kiến, thật sự cầu thị, khiêm tốn tiếp thu ý kiến, nhất là những ý kiến trái với ý kiến của mình. Tránh tự ái, tự phụ, tự cho mình là giỏi giang, không cần nghe ai, càng phải hết sức tránh thành kiến không có căn cứ, cảm tính. Tránh điều nhà văn Nga Lev Tolstoi đã mô tả trong cuốn Anna Karenina: “Từ bất đồng trở thành bất hòa, từ bất hòa trở nên bất đồng”, chỉ vì bất hòa với người khác mà luôn bất đồng với người ta, người ta nói phải cũng không chịu nghe là tự mình làm hại mình.

Các bạn hãy học cách viết: nhất thiết phải làm đề cương: viết cái gì, giải quyết vấn đề gì, viết đến đâu, nhằm đối tượng nào. Các bạn sẽ phải viết các loại hình viết: báo cáo, tổng thuật, bình luận. Các bạn phải chú ý có trích dẫn tài liệu tham khảo, sòng phẳng, cái gì học của ai phải trích dẫn người đó.

Nội dung là quan trọng nhất, đồng thời rất chú ý kỹ thuật văn bản. Rất chặt chẽ về hình thức, chính tả đối với mọi văn bản.

Marx: “Sản phẩm của con người là sự hiện thân được vật hóa của con người đó”.

Mỗi người tự chọn đề tài, xin đăng ký với ban, có thể có đề tài ban hay viện, mỗi năm có hai sản phẩm. Khi kiểm điểm không cần nói dài, chỉ cần trình các sản phẩm. Người làm khoa học không có sản phẩm là một nhà khoa học đã chết, chỉ còn sống bằng quá khứ.

Lập đề cương nghiên cứu: xác định vấn đề, phạm vi, phương pháp giải quyết, thời gian, phương tiện. Tránh làm khoa học bằng cách chép lại của người khác rồi tự cho đấy là của mình.

Khuyến khích sáng tạo, mạnh bạo phát biểu ý kiến, không phân biệt tuổi tác, thứ bậc, nhưng biểu đạt cần khiêm tốn.

Trong tranh luận khoa học, các bạn có thể nhân nhượng 99% về sự lễ phép, về giao tiếp, ứng xử, đi đến chỗ người ta để gặp gỡ nhưng phải đòi hỏi 100% về nội dung, về tính chính xác trong tranh luận khoa học.

Phát biểu trong cuộc họp phải có nội dung, ngắn gọn, rõ ý, không nói dài, phát biểu không phải để khoe kiến thức của mình. Tranh luận về nội dung không được “nóng gáy”, không nên đáp lại sự đả kích của người khác bằng sự đả kích lại của mình. Luôn luôn vì công việc và chỉ vì công việc khoa học chứ không nhằm vào cá nhân, nếu được như thế các bạn sẽ tránh được hiểu lầm. Việt Nam có thành ngữ “Một lời nói là một đọi máu” để nhắc nhở nói điều gì phải có căn cứ, có trách nhiệm. Họp không nói chuyện riêng, ghi chép, tham gia tích cực vào sinh hoạt khoa học, hội thảo.

Có kế hoạch làm việc, học tập, phấn đấu hằng năm, hằng tháng, hằng ngày. Chấp nhận sự cạnh tranh trong nước và quốc tế, vươn lên đạt trình độ quốc tế về năng lực, hiểu biết.

Phấn đấu về phẩm chất, quan hệ thân ái. Bạn bè là tài sản lớn, “Les bons comptes sont des bons amis”. Chọn bạn tốt mà chơi, “nói cho tôi anh chơi với ai, tôi sẽ nói cho anh biết anh là người thế nào”. Quan hệ và tiếp xúc còn quí hơn tiền bạc. Nhiều bạn ít thù, bạn trong nước và bạn quốc tế.

Phấn đấu trở thành người đoàn viên, đảng viên ưu tú, trở thành người cán bộ nghiên cứu, nhà khoa học của viện, của Việt Nam và của ASEAN. Con đường của các bạn đã được công cuộc đấu tranh của dân tộc và công cuộc đổi mới rộng mở hơn thế hệ chúng tôi. Khổng Tử nói: “Hậu sinh khả úy”, thế hệ các bạn phải hơn thế hệ chúng tôi. Hãy mạnh bước lên, sớm gánh vác công việc và xứng đáng với sự tin cậy của đất nước chúng ta. Tương lai đang rộng mở với các bạn.

%d bloggers like this: